VI kadencja
Interpelacja nr 4768
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie tworzonych współcześnie herbów województw, powiatów, gmin i miast
Szanowny Panie Ministrze! W związku z ciągle powtarzanymi od 2000 r. negatywnymi opiniami Komisji Heraldycznej przy MSWiA na temat złotego krzyża patriarchalnego, występującego w herbie woj. świętokrzyskiego (w jego pierwszym, najważniejszym polu heraldycznym) i jego powiatów, zwracamy się do Pana Ministra z prośbą, aby Komisja Heraldyczna narysowała zgodny - cytat: ˝z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną˝ kształt krzyża patriarchalnego, ponieważ władze województwa nie mogą stworzyć medalu i odznaki ˝zasłużony dla województwa świętokrzyskiego˝ w celu promocji naszego województwa, zwłaszcza że m.in. w opinii z 2000 r. dotyczącej herbu gminy Daleszyce komisja podkreśliła, że - cytat: ˝forma krzyża świętokrzyskiego jest dyskusyjna˝ (załącznik do uchwały nr 41-215/0/2000/01).
Komisja Heraldyczna od początku powstania herbu woj. świętokrzyskiego nie zgadza się z wyobrażeniem ikonograficznym krzyża, chociaż jego występowanie w pierwszym polu herbu województwa uważa za właściwe, czego przykładem może być stwierdzenie Komisji Heraldycznej z opinii projektu sztandaru powiatu kieleckiego, gdzie czytamy: ˝Wybór krzyża patriarchalnego (jagiellońskiego), odwołującego się do pierwszego symbolu woj. świętokrzyskiego, przejętego z historycznego herbu opactwa świętokrzyskiego, komisja uznaje za uzasadniony˝ (załącznik do uchwały nr 21-1343/0/2008). Komisja kwestionuje jednak obecny kształt krzyża z herbu województwa i jego powiatów, uważając, że nie posiada - cytat: ˝poprawnych cech rysunku heraldycznego˝ (tamże). Komisja, opiniując projekty herbów powiatów z krzyżem patriarchalnym z herbu woj. świętokrzyskiego, ciągle podkreślała i podkreśla, jak m.in. w przytoczonej wyżej opinii, że - cytat: ˝poprawne wizerunki godła opactwa świętokrzyskiego (znane literaturze historycznej) odnaleźć można na jego pieczęciach oraz zabytkach z terenu opactwa˝.
Nie możemy w związku z tym zrozumieć ciągle powtarzających się negatywnych opinii w sprawie patriarchalnego krzyża w naszym herbie, ponieważ za wzór do jego ikonograficznego przedstawienia posłużył nam krzyż z drzewa Krzyża Świętego, znajdujący się w środku relikwiarza przechowywanego na terenie opactwa na św. Krzyżu, będącym jednym z najważniejszych polskich relikwiarzy, pozostającym pod opieką braci oblatów, obecnych właścicieli opactwa, od którego przyjął nazwę świętokrzyski (herb mówiący). Został więc zgodnie z zaleceniami komisji wzięty z ˝najważniejszego˝ zabytku z terenu opactwa, który można umownie nazwać jego ˝archetypem˝, ponieważ posłużył on do stworzenia większości ikonograficznych przedstawień herbu opactwa benedyktynów w historii, w tym herbu króla Władysława Jagiełły. Jeżeli według komisji nie spełnia on przyjętych przez nią sugestii i zaleceń i jest niezgodny z zasadami heraldyki, w związku z tym prosimy Pana Ministra, żeby wpłynął na komisję w celu narysowania przez nią i przysłania do nas właściwego, zgodnego z zasadami heraldyki przedstawienia ikonograficznego krzyża patriarchalnego z uzasadnieniem, jakie źródło stanowiło podstawę do jego stworzenia, oraz dokładnym opisem technicznym, żebyśmy mogli wprowadzić go do herbu naszego województwa i jego powiatów, zgodnie z koncepcją heraldyki dla województwa, że krzyż z herbu województwa wskazuje na przynależność powiatu do woj. świętokrzyskiego. Dlatego tak ważny jest poprawny, zgodny z zasadami heraldyki wizerunek tego godła.
W świetle wielokrotnie powtarzających się negatywnych opinii komisji doszliśmy w województwie do wniosku, że tylko prośba skierowana na ręce Pana Ministra pomoże w uzyskaniu właściwego rysunku krzyża patriarchalnego, jeżeli stworzy go i opisze komisja. Jednocześnie prosimy, żeby za Pana pośrednictwem komisja przysłała do nas zasady heraldyki, na które ciągle się powołuje, żeby w przyszłości uniknąć negatywnych opinii komisji skierowanych do powiatów i gmin naszego województwa, a także innych województw, ponieważ w latach 2000-2002 na 706 opinii wydanych przez Komisję Heraldyczną w skali całej Polski negatywnych było 401, a tylko 305 pozytywnych. Dane te pochodzą ze strony internetowej Komisji Heraldycznej, które nie były nowelizowane od 2002 r. Zwłaszcza że komisja, uzasadniając swoje negatywne opinie dotyczące krzyża patriarchalnego i innych wyobrażeń ikonograficznych godeł w herbach samorządowych, podkreśla, że są one - cytat: ˝podyktowane troską o wysoki poziom merytoryczny i plastyczny stanowionych obecnie symboli samorządowych˝ (załącznik do uchwały nr 21-1343/0/2008). Dlatego władze woj. świętokrzyskiego liczą, że na potrzeby naszego województwa i innych województw komisja przyśle nam ˝właściwy˝ krzyż patriarchalny oraz zasady heraldyki, z których korzysta przy wystawianiu opinii, ciągle się na nie powołując.
Zwłaszcza że komisja prawdopodobnie sama w swoich opiniach popada w sprzeczności, kiedy omawiając m.in. projekt sztandaru dla powiatu kieleckiego, którego herbem jest podwójny złoty krzyż patriarchalny, jak w herbie woj. świętokrzyskiego, pisze: ˝Komisja Heraldyczna z uznaniem odnosi się do walorów kompozycyjnych oraz plastycznych projektu sztandaru. Zwracając jednak uwagę na jego mankamenty merytoryczne i heraldyczne, opiniuje go jednak negatywnie˝ (załącznik do uchwały nr 21-1343/0/2008).
Jakimi kryteriami kieruje się Komisja Heraldyczna?
Z poważaniem
Posłowie Artur Gierada
i Andrzej Pałys
Warszawa, dnia 14 sierpnia 2008 r.