VI kadencja
Interpelacja nr 898
do ministra zdrowia
w sprawie redukcji zadłużenia likwidowanych ZOZ
Szanowna Pani Minister! Z chwilą powstania powiatów w 1999 r., powiat dzierżoniowski przejął zadania z zakresu ochrony zdrowia i stał się organem założycielskim samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w Dzierżoniowie i Bielawie. Aby zredukować koszty utrzymania dwóch zakładów Rada Powiatu uchwałą z 29 sierpnia 2000 r. podjęła decyzję o połączeniu tych placówek w jedną - Powiatowy Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Dzierżoniowie. Mimo zredukowania kosztów administracji, usług pomocniczych, konsolidacji jednoimiennych oddziałów szpitalnych i redukcji personelu PSP ZZOZ nadal generował straty, m.in. ze względu na zbyt niskie finansowanie kontraktów szpitali przez kasy chorych oraz wadliwe prawodawstwo - znana ustawa 203 nałożyła na szpitale konieczność wypłacania wynagrodzeń pracowników mimo braku ich pokrycia po stronie przychodów jednostki.
W związku z powyższym Rada Powiatu 24 lutego 2003 r. podjęła decyzję o likwidacji jednostki, a świadczenia dotychczas wykonywane w zakładzie przejął nowoutworzony Samodzielny Publiczny Szpital Powiatowy w Dzierżoniowie, który rozpoczął działalność bez zobowiązań finansowych. Natomiast zobowiązania likwidowanego Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Dzierżoniowie, zgodnie z zapisem art. 60, ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, po zakończeniu likwidacji (tj. 31 grudnia 2008 r.) staną się zobowiązaniami organu założycielskiego - w tym przypadku zadłużenie przechodzi na powiat dzierżoniowski.
W momencie rozpoczęcia likwidacji zadłużenie szpitala wynosiło 51 mln zł i mimo spłaty przez likwidatora w okresie 4,5 roku kwoty 25 mln zł, w związku z naliczanymi sukcesywnie odsetkami dług na dzień dzisiejszy wynosi 35 mln zł. Spłacone przez likwidatora wierzytelności to zaległe, należne pracownikom wynagrodzenia oraz zobowiązania cywilnoprawne regulowane na bazie ugód negocjowanych na możliwie korzystnych warunkach finansowych. Pozostałe zobowiązania to w 95% zobowiązania publicznoprawne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędu Skarbowego. Największe, najbardziej uciążliwe i niebezpieczne dla powiatu są zobowiązania wobec ZUS. Jest to kwota 30 mln zł, w której 17,2 mln zł to zobowiązania podstawowe, natomiast pozostała kwota - 12,8 mln zł - to naliczone odsetki.
W związku z tym, że nowoutworzona jednostka - Samodzielny Publiczny Szpital Powiatowy w Dzierżoniowie, który działa obecnie, została wyposażona w cały majątek zlikwidowanego szpitala, kwota spłaconych zobowiązań była finansowana bezpośrednio z poszczególnych rocznych budżetów powiatu.
Istotny jest fakt, że działający od 2003 r. szpital powiatowy w Dzierżoniowie w 5-letnim okresie swojej działalności, w niewątpliwie trudnym okresie dla wielu tego typu jednostek, generuje niewielkie zyski, z których udaje się realizować szereg najpotrzebniejszych inwestycji (m.in. w 2007 r. został przeprowadzony kompleksowy remont dachu na kwotę 1,3 mln zł). Sytuacja taka jest zasługą odważnych decyzji władz powiatowych akceptowanych przez wiele środowisk, m.in. zgody pracowników na ograniczenie wynagrodzeń czy częściowe finansowanie działalności szpitala z budżetów samorządów gmin wchodzących skład powiatu.
W międzyczasie, 15 kwietnia 2005 r. została uchwalona ustawa o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w której ustawodawca przewidział pomoc w redukcji zadłużenia dla działających publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
W zakresie regulowanym przez tę ustawę publiczne zakłady opieki zdrowotnej mogły ubiegać się o umorzenie zobowiązań publicznoprawnych (art. 6, ust. 1 ustawy), rozłożenie na raty spłaty zobowiązań z tytułu składek ponoszonych przez zakład (art. 7 ustawy) czy restrukturyzację finansową zobowiązań cywilnoprawnych (art. 10 i 11 ustawy). W przypadku powiatu dzierżoniowskiego na skutek przeprowadzonego procesu jednostka w likwidacji nie prowadziła już działalności medycznej, więc nie mogła skorzystać z dobrodziejstw redukcji zadłużenia dopuszczonego niniejszą ustawą.
Przytoczone fakty prowadzą do wniosku, że powiat dzierżoniowski ˝został ukarany˝ ze względu na to, że podjął wcześniej działania zmierzające do zatrzymania lawinowego zadłużania się szpitala. Gdyby w trudnym okresie, w 2003 r., przez Radę Powiatu została przyjęta postawa bierna, to korzystając z ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, możliwe byłoby znaczne ograniczenie zadłużenia jednostki. W chwili obecnej roczna spłata kredytów kształtuje się na poziomie około 3,5 mln zł, a w przypadku gdyby nie udało się umorzyć czy w jakikolwiek inny sposób zrestrukturyzować zadłużenia wobec ZUS, konieczne byłoby zaciągnięcie kolejnego kredytu na spłatę części tego długu, a kwota spłaty mogłyby sięgać rocznie nawet 9 mln zł. W konsekwencji sytuacja taka może stawiać pod znakiem zapytania dalsze funkcjonowanie powiatu dzierżoniowskiego.
W związku z tym, że podobna sytuacja dotyczy przynajmniej kilkunastu przypadków w Polsce, proszę Panią Minister o odpowiedź na pytanie: Czy Ministerstwo Zdrowia w toku opracowywania reformy służby zdrowia, mając na względzie poczucie sprawiedliwości społecznej, przygotuje propozycje rozwiązań zmierzające do redukcji zadłużenia likwidowanych zakładów opieki zdrowotnej, których zadłużenie miałyby przejąć powiaty podejmujące z własnej inicjatywy trud restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej?
Z poważaniem
Posłowie Tomasz Smolarz
Ewa Drozd, Monika Wielichowska i Roman Brodniak
Warszawa, dnia 24 stycznia 2008 r.