VI kadencja

opis sprawy

Odpowiedź na zapytanie w sprawie wartości i mocy prawnej powszechnego świadectwa udziałowego nr AD 1218887

Odpowiedź ministra skarbu państwa

na zapytanie nr 3492

w sprawie wartości i mocy prawnej powszechnego świadectwa udziałowego nr AD 1218887

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na zapytanie pana Jarosława Rusieckiego, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 25 lutego 2009 r., poniżej przedkładam wyjaśnienia w sprawie powszechnych świadectw udziałowych.

   Zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (Dz. U. Nr 44, poz. 202, z póź. zm.) w dniu 22 listopada 1995 r. rozpoczęto dystrybucję powszechnych świadectw udziałowych. Były to papiery wartościowe na okaziciela, wyemitowane przez Skarb Państwa. Do ich nabycia uprawnieni byli wszyscy zamieszkali w kraju obywatele polscy, którzy do końca roku poprzedzającego emisję świadectw udziałowych, czyli do końca 1994 r., ukończyli 18 lat. Prawo do otrzymania świadectwa udziałowego było niezbywalne i nie podlegało dziedziczeniu. Natomiast samo świadectwo podlegało regułom swobodnego obrotu. Sprzedaż świadectwa odbywała się poprzez zawieranie transakcji bezpośrednio między osobami fizycznymi na zasadzie umów cywilnoprawnych.

   Przeniesienie praw własności do danego świadectwa udziałowego, zgodnie z ustawą o NFI, było wolne od opłat skarbowych. Zgodnie z art. 37 ustawy o NFI za jedno powszechne świadectwo udziałowe przysługiwała jednakowa liczba akcji w każdym funduszu. Rozporządzenie ministra skarbu państwa z 5 listopada 1996 r. precyzowało, że tą jednakową liczbą jest 1, czyli na dane świadectwo udziałowe przypada po jednej akcji z każdego funduszu istniejącego w dniu emisji świadectw udziałowych, dopuszczonej przez Komisję Papierów Wartościowych do publicznego obrotu.

   W wyniku wygranego przetargu dystrybucję świadectw udziałowych prowadził bank PKO BP. Trwała ona od listopada 1995 r. do listopada 1996 r. W tym okresie świadectwa udziałowe odebrało 95,9% uprawnionych do ich otrzymania, co stanowiło około 26 mln Polaków.

   Kolejną fazą programu powszechnej prywatyzacji (PPP) była dematerializacja powszechnych świadectw udziałowych, czyli zamiana fizycznych dokumentów na zapis komputerowy, do czego niezbędne było posiadanie rachunku inwestycyjnego wraz z rachunkiem pieniężnym w domu maklerskim. Rejestrem zdematerializowanych świadectw udziałowych zajmował się Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Proces dematerializacji świadectwa odbywał się w domach maklerskich i był dokonywany bez opłat. Zdematerializowane świadectwa udziałowe można było sprzedać na giełdzie, co wymagało założenia rachunku inwestycyjnego w domu maklerskim. Dnia 15 lipca 1996 r. miał miejsce debiut powszechnych świadectw udziałowych (PŚU) na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie SA, notowania ciągłe rozpoczęły się 12 sierpnia 1996 r. Wymiana PŚU na akcje funduszy trwała od lipca 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. Rozpoczęcie konwersji, czyli wymiany świadectw udziałowych na akcje NFI, oznaczało, że obok Skarbu Państwa, który był dotąd jedynym właścicielem, pojawili się nowi właściciele akcji NFI - dotychczasowi posiadacze świadectw udziałowych.

   W związku z powyższym można było odsprzedać posiadane świadectwo w formie materialnej, jak wskazano powyżej, w drodze umowy cywilnoprawnej, bądź dokonać jego zamiany na zapis komputerowy (dematerializacja) i w konsekwencji stać się właścicielem akcji NFI. Na powyższe zamiany posiadacz świadectwa udziałowego w formie materialnej miał czas od jego odebrania do dnia 31 grudnia 1998 r., gdyż po tej dacie świadectwa utraciły swoją ważność (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 1997 r. w sprawie określenia terminu utraty ważności powszechnych świadectw udziałowych, Dz. U. Nr 36, poz. 218). Obecnie dokumenty powszechnych świadectw udziałowych posiadają jedynie wartość historyczną.

   Szczegółowe regulacje dotyczące powszechnych świadectw udziałowych zawierają:

   1) 1997 r. Dz. U. Nr 95, poz. 577 - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1997 r. w sprawie określenia wzoru powszechnego świadectwa udziałowego, sposobu sporządzania spisów osób uprawnionych do odbioru powszechnych świadectw udziałowych, trybu i terminów rozpoczęcia i zakończenia ich wydawania oraz sposobu wnoszenia i rozpatrywania reklamacji;

   2) 1997 r. Dz. U. Nr 32, poz. 195 - rozporządzenie ministra skarbu państwa z dnia 24 marca 1997 r. w sprawie wyznaczenia narodowych funduszy inwestycyjnych, których akcje podlegają wymianie na powszechne świadectwa udziałowe, oraz terminu rozpoczęcia tej wymiany;

   3) 1996 r. Dz. U. Nr 130, poz. 614 - rozporządzenie ministra skarbu państwa z dnia 5 listopada 1996 r. w sprawie określenia trybu wymiany powszechnych świadectw udziałowych na akcje narodowych funduszy inwestycyjnych;

   4) 1995 r. Dz. U. Nr 128, poz. 623 - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 listopada 1995 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za powszechne świadectwo udziałowe i trybu jej wniesienia;

   5) 1995 r. Dz. U. Nr 114, poz. 546 - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1995 r. w sprawie określenia wzoru powszechnego świadectwa udziałowego.

   Z poważaniem

   Minister

   Aleksander Grad

   Warszawa, dnia 12 marca 2009 r.