VI kadencja
Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -
na zapytanie nr 3104
w sprawie wielkości funduszy przeznaczonych na leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na zapytanie pana Mieczysława Marcina Łuczaka, posła na Sejm RP, z dnia 22 grudnia 2008 r., ˝w sprawie wielkości funduszy przeznaczonych na leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C˝, przekazane przy piśmie pana Krzysztofa Putry, wicemarszałka Sejmu RP, z dnia 6 stycznia 2009 r., znak: SPS-024-3104/09, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Unormowania prawne regulujące dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także zasady i tryb finansowania tych świadczeń, zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm.) oraz aktach wykonawczych do tej ustawy i zarządzeniach prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach i zakresach.
Diagnostyka i leczenie osób zakażonych wirusem HCV prowadzone jest przede wszystkim w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w poradniach chorób zakaźnych, WZW lub hepatologicznej, na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Świadczeniodawca, zgodnie z art. 58 cytowanej na wstępie ustawy, ma także prawo do leczenia szpitalnego w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie skierowania lekarza, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. Przedmiotowy zakres omawianych świadczeń opieki zdrowotnej w 2009 r. regulują zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 80/2008/DSOZ z dnia 14 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz nr 93/2008/DSOZ z dnia 22 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne, ze zm.
Ponadto uprzejmie informuję, iż osoby zakażone wirusem HCV mają możliwość leczenia przeciwwirusowego z użyciem innowacyjnych leków w ramach terapeutycznego programu zdrowotnego ˝Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C˝ przy zastosowaniu substancji czynnych, tj. lamiwudyna lub interferon alfa pegylowany lub interferon alfa naturalny, lub interferon alfa rekombinowany, zgodnie z opisem programu stanowiącym załącznik nr 24 do zarządzenia nr 98/2008/DGL z dnia 27 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie terapeutyczne programy zdrowotne. Zgodnie z opisem o włączeniu do leczenia w ramach ww. programu decydują każdorazowo kryteria medyczne, jakie musi spełniać pacjent. Tego rodzaju specjalistyczne długotrwałe leczenie musi być także prowadzone pod nadzorem lekarzy specjalistów w dziedzinie chorób zakaźnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego wprowadzenia obowiązkowych badań wykrywających zakażenie wirusem HCV uprzejmie informuję, iż przedmiotowa diagnostyka odbywa się przede wszystkim na podstawie badań diagnostycznych dostępnych w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto należy zaznaczyć, że również lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, w medycznie uzasadnionych przypadkach wynikających z prowadzonego przez niego leczenia i diagnostyki, może kierować świadczeniobiorcę na badania finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie odrębnych umów zawartych w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, co daje możliwość wcześniejszego diagnozowania zakażeń wirusem HCV.
Odnosząc się natomiast do kwestii dostępności leczenia przeciwwirusowego w ramach terapeutycznego programu zdrowotnego ˝Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C˝, uprzejmie wyjaśniam, iż problem dostępności do omawianych świadczeń opieki zdrowotnej jest ściśle powiązany z ograniczonymi możliwościami ich finansowania ze środków publicznych. Zgodnie bowiem z art. 132 cytowanej na wstępie ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego funduszu. Natomiast wysokość łącznych zobowiązań Narodowego Funduszu Zdrowia wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości wydatków przewidzianych na ten cel w planie finansowym funduszu.
Ponadto, jak wynika z informacji uzyskanych z Narodowego Funduszu Zdrowia, łączna wartość umów od 1 lipca 2008 r. przeznaczona na realizację programu leczenia przewlekłego WZW typu B lub C wynosi 78,3 mln zł. Przy czym nakłady finansowe poniesione na realizację tego programu w 2007 r. wynosiły 70,5 mln zł. Wzrost poziomu finansowania przedmiotowego programu powinien przekładać się na zwiększenie dostępu osób zakażonych wirusem HCV do leczenia.
W odniesieniu do kolejek oczekujących na włączenie do programu ˝Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C˝ uprzejmie informuję, iż według danych w bazie Narodowego Funduszu Zdrowia KDROLO na dzień 2 grudnia 2008 r. najdłuższy średni przewidywany czas oczekiwania (we wrześniu 2008 r.) na włączenie do ww. programu występował w województwie dolnośląskim i wynosił ponad 7 lat oraz w województwie zachodniopomorskim około 4 lat, dla osób zakwalifikowanych jako ˝przypadek stabilny˝. Natomiast średni przewidywany czas oczekiwania (według danych na grudzień 2008 r.) w województwie lubelskim wynosi od 33 do 628 dni, dla osób zakwalifikowanych jako ˝przypadek stabilny˝. W pozostałych województwach średni przewidywany czas oczekiwania na włączenie do programu ˝Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C˝ wynosi od 0 do 2 lat.
Mając na uwadze powyższe informacje, uprzejmie wyjaśniam, że świadczeniobiorca, zgodnie z art. 29 i 30 cytowanej na wstępie ustawy, ma prawo wyboru świadczeniodawcy spośród świadczeniodawców posiadających umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co umożliwia dokonanie wyboru świadczeniodawcy, u którego czas oczekiwania na określone świadczenie opieki zdrowotnej jest najkrótszy.
Jednocześnie mając na względzie przeciwdziałanie szerzeniu się zakażeń wirusem HCV, uprzejmie informuję, iż w ˝Narodowym programie zdrowia na lata 2007-2015˝ przyjęto do realizacji cel strategiczny 7 polegający na zwiększeniu skuteczności zapobiegania chorobom zakaźnym i zakażeniom, gdzie szczególny nacisk położono na zmniejszenie zapadalności na WZW typu C. Należy także wskazać, iż zgodnie z zapisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z późn. zm.) działania z zakresu nadzoru nad chorobami zakaźnymi, a także działalność zapobiegawczą i przeciwepidemiczną podejmuje Główny Inspektorat Sanitarny. Z informacji uzyskanych z Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika, iż prowadzą oni prace nad wdrożeniem programu pn. ˝Zapobieganie zakażeniom HCV˝, którego celem będzie stworzenie podstaw do zaplanowania długofalowej strategii przeciwdziałania zakażeniom HCV i zwalczania WZW typu C w Polsce.
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Jakub Szulc
Warszawa, dnia 29 stycznia 2009 r.