VI kadencja

opis sprawy

Interpelacja w sprawie wad regulacji prawnej art. 59 ustawy o systemie oświaty odnośnie do skutków prawnych niezachowania 6-miesięcznego terminu zawiadomienia rodziców uczniów i właściwego kuratora o zamiarze likwidacji placówki oświatowej, a także terminu przedstawienia projektu uchwały o zamiarze likwidacji placówki oświatowej właściwym związkom zawodowym

Interpelacja nr 5655

do ministra edukacji narodowej

w sprawie wad regulacji prawnej art. 59 ustawy o systemie oświaty odnośnie do skutków prawnych niezachowania 6-miesięcznego terminu zawiadomienia rodziców uczniów i właściwego kuratora o zamiarze likwidacji placówki oświatowej, a także terminu przedstawienia projektu uchwały o zamiarze likwidacji placówki oświatowej właściwym związkom zawodowym

   Pani Minister! Interpelacja, którą składam, dotyczy problemów dużej grupy osób - głównie nauczycieli, uczniów, rodziców likwidowanych placówek szkolnych z terenu woj. dolnośląskiego, przedstawicieli związków zawodowych - odnośnie do terminu informowania przez organy jednostek samorządu terytorialnego podmiotów wymienionych w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) o zamiarze likwidacji placówki oświatowej, a także terminie obowiązkowej konsultacji ze związkami zawodowymi przewidzianej w art. 19 ustawy o związkach zawodowych z dnia 23 maja 1991 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 234).

   Zgodnie z treścią art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego, albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

   Art. 19 ustawy o związkach zawodowych z dnia 23 maja 1991 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 234) stanowi, iż organy jednostek samorządu terytorialnego są zobowiązane do przedłożenia związkom zawodowym projektu uchwały o zamiarze likwidacji placówki oświatowej.

   Aktualnie na terenie woj. dolnośląskiego jest likwidowanych wiele placówek oświatowych bez uwzględnienia 6-miesięcznego terminu zawiadomienia podmiotów wymienionych w art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425), a także z pominięciem zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły związków zawodowych.

   Częste są sytuacje, iż ostateczna decyzja o likwidacji placówki oświatowej jest podejmowana przed upływem 2 lub 3 miesięcy do końca roku szkolnego. Organy jednostek samorządu terytorialnego stosują praktykę podejmowania tzw. uchwał inicjacyjnych w przedmiocie zamiaru likwidacji danej szkoły. O podjęciu uchwały nie są informowane związki zawodowej ani właściwy kurator oświaty.

   Kontrola uchwał jednostek samorządu terytorialnego w drodze nadzoru wojewody uznaje praktykę tzw. uchwał intencyjnych za prawidłową, przyjmując, iż uchwała w sprawie zamiaru likwidacji szkoły ma na celu dokonanie powiadomienia o podjętym przez organy jednostki samorządu terytorialnego zamiarze. Czynność zawiadomienia uznawana jest nie za czynność prawną, lecz materialno-techniczną o charakterze faktycznym, przez co nie stanowi aktu prawnego w rozumieniu art. 19 ustawy o związkach zawodowych z dnia 23 maja 1991 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 234).

   W mojej ocenie przepisy ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) nie przewidują rozgraniczenia procesu likwidacji szkoły na dwa niezależne od siebie etapy, tj. podjęcia uchwały w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły i uchwały definitywnej o likwidacji danej placówki szkolnej.

   Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2007 r. (I OSK 1282/07) proces likwidacji placówki oświatowej przewidziany w art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) stanowi jedną całość, na którą składają się uchwały o zamiarze likwidacji oraz o likwidacji szkoły publicznej. O zamiarze likwidacji szkoły powinny zostać powiadomione w zakreślonym 6-miesięcznym terminie także związki zawodowe. Staje na stanowisku, iż praktyka organów jednostek samorządu terytorialnego w zakresie podejmowania dwóch odrębnych uchwał, w przedmiocie zamiaru likwidacji i likwidacji danej placówki szkolnej, powoduje, iż ostateczna decyzja o likwidacji szkoły jest podejmowana bez zachowania przewidzianego 6-miesięcznego terminu zawiadomienia podmiotów wymienionych w art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) i bez zachowania okresu 6 miesięcy od daty podjęcia definitywnej decyzji o likwidacji szkoły do daty końca roku szkolnego.

   Stwarza to sytuację, iż przepis art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) ma charakter iluzoryczny i stanowi podstawę do obejścia prawa.

   Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Czy regulacja prawna zawarta w art. 59 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95), odnośnie do daty podjęcia ostatecznej decyzji o likwidacji placówki oświatowej i terminu zawiadomienia wymienionych w ww. przepisie podmiotów, nie stanowi podstawy do obejścia prawa i podejmowania uchwał przez organy jednostek samorządu terytorialnego w dowolnym czasie, bez konieczności konsultacji z właściwym kuratorem oświaty i przedstawicielami związków zawodowych?

   2. Jakie stanowisko w tej sprawie zajmuje Ministerstwo Edukacji Narodowej?

   2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przewiduje nowelizację ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95,) w zakresie ustalenia rozpoczęcia biegu 6-miesięcznego terminu do podjęcia ostatecznej decyzji o likwidacji placówki oświatowej i terminu zawiadomienia: rodziców uczniów, właściwego kuratora o zamiarze likwidacji placówki oświatowej, a także terminu przedstawienia projektu uchwały o zamiarze likwidacji placówki oświatowej właściwym związkom zawodowym oraz skutków prawnych uchybienia ww. terminowi?

   Z poważaniem

   Poseł Elżbieta Witek

   Warszawa, dnia 8 października 2008 r.