VI kadencja
Odpowiedź ministra gospodarki
na interpelację nr 4290
w sprawie polityki energetycznej Polski do 2030 r.
W odpowiedzi na interpelację pana posła Mirosława Orzechowskiego, przesłaną przy piśmie z dnia 21 lipca 2008 r., znak SPS-023-4290/08, w sprawie polityki energetycznej Polski do 2030 roku przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Uprzejmie informuję, iż w Ministerstwie Gospodarki trwają obecnie prace nad nowym projektem ˝Polityki energetycznej Polski do 2030 roku˝. Polityka energetyczna Polski będzie w pełni wpisywać się w przyjęte przez Radę Europejską w marcu 2007 r. ustalenia dotyczące celów 3 x 20% oraz wprowadzające je w życie dokumenty zawarte w opublikowanym przez Komisję Europejską w dniu 23 stycznia br. tzw. pakiecie klimatyczno-energetycznym.
W ramach prac nad dokumentem zostaną przygotowane nowe, aktualne prognozy światowych cen nośników energii oraz prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię uwzględniające wyzwania wynikające z wspólnej polityki energetycznej UE. Zostanie przeprowadzona analiza, czy w przypadku Polski możliwy jest rozwój gospodarczy, który nie będzie już wymagał dodatkowego zapotrzebowania na energię i od kiedy taka sytuacja byłaby już możliwa.
Szczególnie ważny element przygotowywanej obecnie polityki energetycznej stanowić będą zagadnienia efektywności energetycznej. Zmniejszenie zapotrzebowania na energię przyczynia się zarówno do ochrony środowiska, zmniejszenia energochłonności gospodarki, a przez to wzrostu jej konkurencyjności, jak również zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego.
Obok zagadnień efektywności energetycznej gospodarki niezwykle istotnym elementem polityki energetycznej stanie się wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym biopaliw, rozwoju czystych technologii węglowych, jak również kwestie bezpieczeństwa energetycznego oraz liberalizacji rynku. W tym kontekście niezwykle ważne będzie wsparcie przy wykorzystaniu funduszy europejskich strategicznej infrastruktury energetycznej, w zakresie niezbędnym do utrzymania i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, jak również stwarzającej techniczne możliwości funkcjonowania rynków energetycznych.
Kwestia dywersyfikacji dostaw paliw i energii, jako kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, zostanie potraktowana w dokumencie w sposób niezwykle poważny. Zaplanowane działania w tym zakresie będą miały na celu zapewnienie nieprzerwanych dostaw paliw i energii. Jednocześnie w realizacji projektów w tym zakresie najistotniejszym będzie aspekt opłacalności ekonomicznej podejmowanych przedsięwzięć.
W odniesieniu do szczegółowych pytań przedstawionych w pana piśmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ad 1. Na jakich przesłankach pominięto w prognozie wystąpienie kryzysu energetycznego związanego ze szczytem produkcji ropy naftowej?
Projekt polityki energetycznej z ubiegłego roku zawierał prognozę zużycia ropy naftowej (popyt), a nie jej podaży. Polska jest mało znaczącym producentem ropy naftowej, nie posiada również złóż o znaczeniu ogólnoświatowym. Wspomniany problem ma znaczenie globalne i dlatego przewidywanie możliwości wystąpienia takiego kryzysu i jego późniejsze monitorowanie leży w gestii organizacji międzynarodowych, takich jak: Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE), OECD czy Unia Europejska.
Rząd RP, zdając sobie sprawę z możliwości wystąpienia kryzysu na rynku paliw, podjął szereg kroków mających na celu zapewnienie odbiorcom stabilnych i nieprzerwanych dostaw ropy naftowej i jej produktów.
Najważniejszym narzędziem legislacyjnym, służącym temu celowi jest ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym. Ustawa ta nakłada na przedsiębiorców obowiązek posiadania odpowiednich procedur na wypadek zakłóceń na rynku paliwowym (art. 31). Daje ona również ministrowi właściwemu do spraw gospodarki możliwość obniżania zapasów obowiązkowych i państwowych ropy naftowej i jej produktów, a także nakazanie producentom lub handlowcom sprzedaż określonej ilości zapasów wskazanym podmiotom (art. 33). Rada Ministrów może ponadto wprowadzić ograniczenia w zakresie obrotu paliwami (art. 10). Te i inne przepisy ustawy mają na celu ochronę konsumenta przed skutkami zawirowań na rynku ropy naftowej i jej produktów. Również ustawa o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 590), która wprowadza pojęcie ˝infrastruktury krytycznej˝ i jej ochrony, a także stwarza system zarządzania kryzysowego i obliguje do sporządzenia krajowych planów ochrony infrastruktury krytycznej (w tym energetycznej) przyczyniać się ma do zwiększenia bezpieczeństwa w sektorze paliwowym.
Polska jest członkiem UE, a wkrótce stanie się członkiem MAE, co umożliwi nam korzystanie z wypracowanych przez te organizacje mechanizmów reagowania kryzysowego i uzyskanie wsparcia na wypadek przerw lub zakłóceń w wydobyciu lub dostarczaniu nośników energetycznych.
Rząd RP wspiera rozwój infrastruktury przesyłowej i magazynowej. Planowana rozbudowa pojemności czynnej magazynów ropy naftowej i paliw płynnych w sposób znaczący przyczyni się do wzrostu bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez zwiększenie poziomu zapasów.
Dywersyfikacja źródeł i dróg nośników energii uzależni nas od jednego dostawcy, przez co złagodzi ewentualne skutki kryzysu wydobycia ropy naftowej w poszczególnych państwach.
Zgodnie z obowiązującą ˝Polityką rządu RP dla przemysłu naftowego w Polsce˝ z dnia 6 lutego 2007 r. (str. 4) podjęto działania zmierzające do:
- zwiększenia konkurencji w sektorze w celu minimalizacji skutków wzrostu cen na rynkach światowych,
- utrzymania lub zwiększenia udziałów Skarbu Państwa w kluczowych spółkach sektora,
- ograniczenia ryzyka wrogiego przejęcia podmiotów zajmujących się przerobem ropy naftowej, jej przesyłem i magazynowaniem,
- uzyskania przez polskich przedsiębiorców dostępu do własnych złóż poza granicami RP.
Ad 2. W projekcie pominięto problem bilansu energetycznego roślin na biopaliwa, który jest akcentowany w politykach innych państw. Czy ministerstwo jest w posiadaniu opracowań, które określają, z których roślin zyskuje się najwięcej energii w polskich warunkach klimatycznych?
Wzrost udziału biokomponentów w rynku paliw transportowych będzie istotnym elementem działań zapisanych w projekcie dokumentu ˝Polityka energetyczna Polski do 2030 roku˝, nakierowanych na zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym kraju.
Wzrost udziału biokomponentów w rynku paliw transportowych jest również niezwykle istotny z punktu widzenia obniżenia emisji zanieczyszczeń sektora transportu. W związku z tym utrzymywane będą stabilne mechanizmy wsparcia dla produkcji i wykorzystania biokomponentów w transporcie, tak aby doprowadzić do osiągnięcia wyznaczonego w dyrektywie 2003/30/WE celu 5,75% udziału biokomponentów w rynku paliw transportowych oraz 10% udziału w 2020 r.
W tym celu realizowany będzie ˝Wieloletni program promocji biopaliw lub innych paliw odnawialnych na lata 2008-2014˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 24 lipca 2007 r. Dokument zawiera kompleksowy program działań nakierowanych na wsparcie podaży oraz na zwiększenie popytu na biopaliwa. Zaproponowane działania zwiększą opłacalność ekonomiczną całego procesu produkcji biopaliw - począwszy od pozyskiwania surowców rolniczych, przez wytwarzanie biokomponentów, produkcję biopaliw ciekłych i paliw ciekłych z dodatkiem biokomponentów, a kończąc na wykorzystaniu tego paliwa. Przyjęte w tym dokumencie rozwiązania powinny gwarantować stabilność warunków funkcjonowania dla wszystkich podmiotów związanych z rynkiem biokomponentów i biopaliw ciekłych, co jest niezbędne do tworzenia długookresowych planów gospodarczych w tym zakresie oraz pozyskania przez przedsiębiorców finansowania dla nowych inwestycji.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie ich jako odpowiedzi na interpelację pana posła.
Minister
Waldemar Pawlak
Warszawa, dnia 14 sierpnia 2008 r.