VI kadencja

opis sprawy

Zapytanie w sprawie Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego we Wrocławiu - Terenowego Oddziału Inspekcji w Kłodzku

Zapytanie nr 4030

do ministra infrastruktury

w sprawie Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego we Wrocławiu - Terenowego Oddziału Inspekcji w Kłodzku

   Szanowny Panie Ministrze! Jak Panu doskonale wiadomo, zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874, ze zm.) do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola:

   1) dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania warunków w nich określonych;

   2) dokumentów przewozowych związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne, o których mowa w art. 1;

   3) ruchu drogowego w zakresie transportu, o którym mowa w art. 1, na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a w tym stanu technicznego pojazdów;

   4) przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy;

   5) przestrzegania szczegółowych zasad i warunków transportu zwierząt;

   6) przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych;

   7) wprowadzonych do obrotu ciśnieniowych urządzeń transportowych pod względem zgodności z wymaganiami technicznymi, dokumentacją techniczną i prawidłowością ich oznakowania w zakresie określonym w ustawie z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671, z późn. zm.);

   8) kontrola rodzaju używanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu mechanicznego.

   W oparciu o art. 68 ust. 1 ww. ustawy kontroli Inspekcji Transportu Drogowego podlegają m.in. kierowcy wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne.

   Szanowny Panie Ministrze! Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we Wrocławiu współdziała na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw i wykroczeń drogowych dokonywanych w zakresie transportu drogowego z Policją, Strażą Graniczną, Służbą Celną, kontrolą skarbową, Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Handlową, Inspekcją Ochrony Środowiska, Inspekcją Weterynaryjną i zarządcami dróg.

   W granicach posiadanych kompetencji i uprawnień Inspektorat Transportu Drogowego we Wrocławiu współpracuje także, w zakresie działań kontrolnych i wymiany informacji o liczbie i rodzaju stwierdzonych naruszeń przez przewoźników mających siedzibę na terenie woj. dolnośląskiego, z Federalnym Urzędem Transportu Towarowego w Niemczech (BAG) - Oddział Drezno oraz czeskimi służbami z przygranicznych sąsiadujących województw.

   Szanowny Panie Ministrze! Powiat kłodzki jest pod względem powierzchni największym powiatem na Dolnym Śląsku i jednym z większych w kraju. W samym tylko Kłodzku przebiegają, stykając się, trzy drogi krajowe (nr 8, 33 oraz 46), przy czym największe natężenie ruchu panuje na drodze krajowej nr 8, która biegnie od przejścia granicznego Kudowa - Nachod do przejścia granicznego w Budzisku. Dodatkowo w obszarze działania oddziału terenowego położone są jeszcze powiaty ząbkowicki oraz dzierżoniowski.

   Specyfika obszaru działania oddziału terenowego sprawia, iż największe problemy dotyczą kontroli przewozu osób (szczególnie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą) oraz przewozu rzeczy, wykonywanego pojazdami przejeżdżającymi tranzytem przez miasto Kłodzko. Z tego też względu w celu wsparcia oraz zwiększenia efektywności działań kontrolnych w ww. sektorach niezbędne jest: wyposażenie oddziału terenowego w pojazd nieoznakowany, wyposażony w tzw. wideorejestrator oraz radarowy miernik prędkości.

   Dotychczasowa praktyka kontrolna wskazuje, iż kierowcy pojazdów samochodowych wykonujących zarobkowy przewóz osób pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą często rażąco naruszają przepisy ruchu drogowego m.in. w zakresie dopuszczalnej prędkości oraz dopuszczalnej liczby osób, które mogą być przewożone w pojeździe. Skuteczna walka z tymi nieprawidłowościami może być prowadzone głównie przy użyciu pojazdu nieoznakowanego, gdyż pojawienie się oznakowanego pojazdu inspekcji powoduje często nagłe znikanie pojazdów, a po odjechaniu radiowozu kierowcy nadal dopuszczają się rażących nieprawidłowości. Wyposażenie oddziału terenowego w taki pojazd z pewnością doprowadziłoby do znacznego zwiększenia skuteczności ujawniania nieprawidłowości, a co za tym idzie przyczyniłoby się do wzrostu bezpieczeństwa przewożonych pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego. Niezbędne jest zatrudnienie pracownika administracyjnego na 1/1 etatu.

   W strukturze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we Wrocławiu funkcjonuje m.in. Wydział Inspekcji z Oddziałami Terenowymi w Legnicy, Jeleniej Górze, Kłodzku, Wałbrzychu. W Oddziale Terenowym w Kłodzku zatrudnionych jest 4 (czterech) inspektorów transportu drogowego oraz pracownik administracyjny na 1/2 etatu. Właściwość miejscowa oddziału obejmuje trzy powiaty: powiat kłodzki, powiat ząbkowicki, powiat dzierżoniowski.

   Skuteczne funkcjonowanie oddziału terenowego zależne jest także od sprawnej obsługi administracyjnej. Świadczenie pracy przez pracownika administracyjnego w wymiarze 1/2 etatu w znaczny sposób utrudnia pracę oddziału i zmniejsza mobilność zatrudnionych inspektorów, powodując, iż wysoce wykwalifikowana kadra kontrolna wykonuje czynności, do wykonywania których wystarczyłaby wiedza i umiejętności nieumundurowanego pracownika biurowego. Identyczna sytuacja ma miejsce w Oddziale Terenowym Wydziału Inspekcji w Wałbrzychu. Należy wskazać, i zarówno wojewoda dolnośląski jak i dolnośląski wojewódzki inspektor transportu drogowego we Wrocławiu czynili dotychczas starania, aby pracownik biurowy był zatrudniony na cały etat, jednakże z powodu braku środków okazało się to niemożliwe.

   Pilna budowa nowych oraz modernizacja istniejących miejsc do kontroli pojazdów.

   Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.) do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola ruchu drogowego w zakresie przewozów drogowych na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z dnia 2 czerwca 2005 r., Dz. U. Nr 108, poz. 908, ze zm.).

   W oparciu o art. 129 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 129a ww. ustawy inspektor transportu drogowego jest uprawniony m.in. do używania przyrządów kontrolno-pomiarowych, a w szczególności do badania pojazdu, określania jego masy, nacisku osi lub prędkości, stwierdzania naruszenia wymagań ochrony środowiska oraz do stwierdzania stanu trzeźwości kierującego.

   Na podstawie art. 20a w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. z dnia 25 stycznia 2007 r., Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) do zarządcy drogi wojewódzkiej oraz krajowej należy także budowa, przebudowa, remont i utrzymanie:

   - parkingów przeznaczonych dla postoju pojazdów wykonujących przewozy drogowe, wynikającego z konieczności przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów oraz przepisów o ograniczeniach i zakazach ruchu drogowego;

   - miejsc wykonywania kontroli ruchu i transportu drogowego, przeznaczonych w szczególności do ważenia pojazdów.

   Zgodnie z art. 40c ustawy o drogach publicznych w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 ustawy. Pragnę nadmienić, że kary nakładane przez inspektorów transportu drogowego, zgodnie z treścią art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, są przekazywane odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z art. 13g ust. 1a karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Decyzji o nałożeniu kary pieniężnej zgodnie z art. 13g ust. 3 ustawy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wszelkie sprawy związane z kontrolą, postępowaniem wyjaśniającym i ewentualnie odwoławczym leżą w gestii Inspekcji Transportu Drogowego.

   Zgodnie z treścią zarządzenia nr 3/2006 głównego inspektora transportu drogowego, dotyczącego procedur postępowania podczas kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych, ważenie powinno być przeprowadzane na czystej, równej powierzchni asfaltowej lub betonowej o pochyleniu wzdłużnym do 1% i poprzecznym do 2%. Strefa ważenia ze względu na ostrożność procesową powinna być pomierzona przez uprawnionego geodetę. Ze względu na fakt, iż od wydanej decyzji stronie przysługuje odwołanie do organu drugiej instancji, sposób i warunki przeprowadzenia pomiaru nie mogą budzić żadnych wątpliwości i nie mogą w żaden sposób przyczynić się do podważenia przez stronę uzyskanych wyników.

   Kontrole mas i nacisków osi pojazdów poruszających się po drogach publicznych mają niepodważalny wpływ na spowolnienie degradacji sieci dróg oraz bezwzględnie przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez eliminowanie drastycznie przeładowanych pojazdów. Do Dolnośląskiej Inspekcji Transportu Drogowego napływa bardzo dużo informacji od społeczności lokalnych uskarżających się na lokalny oraz tranzytowy ruch przeładowanych samochodów ciężarowych.

   W obecnej sytuacji wykonywanie przez Inspekcję Transportu Drogowego ustawowych zadań jest na terenie pow. kłodzkiego poważnie utrudnione z uwagi na brak odpowiednio przystosowanych, zapewniających bezpieczeństwo punków kontrolnych. Dotychczasowe doświadczenia wskazują na konieczność budowania tego typu obiektów, szczególnie wobec obserwowanego stałego wzrostu natężenia ruchu drogowego na drogach pow. Kłodzkiego, w tym także wzrost pojazdów, którymi wykonywany jest przewóz drogowych rzeczy i osób przez przewoźników zagranicznych. Stworzenie punktów kontrolnych przystosowanych do kontroli i ważenia pojazdów warunkuje prowadzenie przez nas bezpiecznych i skutecznych kontroli w tym zakresie.

   W związku z planowaną inwestycją pn. ˝Obwodnica Miasta Kłodzka w ciągu drogi krajowej nr 33 wraz z łącznikiem drogi krajowej nr 46˝ wskazane byłoby włączenie przedstawiciela Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we Wrocławiu do prac związanych z projektowanym przebiegiem ww. inwestycji w zakresie lokalizacji oraz budowy punktów do kontroli pojazdów samochodowych.

   Szanowny Panie Ministrze! Problemy w funkcjonowaniu Inspekcji Transportu Drogowego w Polsce można podzielić na dwa podstawowe obszary: obszar techniczno-strukturalny. W obszarze tym istnieją takie problemy, jak:

   - brak łączności radiowej pomiędzy inspektorami a także inspektorami a inspektoratami;

   - brak odpowiedniego umundurowania (obecnie trwają prace nad nowym umundurowaniem);

   - brak możliwości sprawdzenia kontrolowanych w bazach oraz rejestrach (m.in. CEPiK, SIS, KCIK, Baza PESEL, brak dostępu do Nr NIP etc.);

   - zbyt mała liczba odpowiednich (gwarantujących bezpieczeństwo) punktów kontrolnych;

   - zbyt mała liczba pracowników administracyjnych uzupełniających pracę inspektorów. Pomimo zwiększenia liczby inspektorów w roku 2008 i 2009 o 100% w stosunku do roku 2007 r. nie wzrosło zatrudnienie w działach obsługujących inspektorów.

   Obszar socjalno-funkcjonalny formacji umundurowanej, jaką jest ITD. W tym obszarze należy wskazać przede wszystkim na fakt, iż inspektorzy transportu drogowego wchodzą w skład korpusu Służby Cywilnej i są w tym korpusie jedyną służbą, która jest umundurowana, wyposażona w broń palną, ma prawo stosować techniczne oraz fizyczne środki przymusu bezpośredniego, pełni służbę zarówno w dzień, jak i w nocy, w sobotę, niedzielę oraz święta, ujawnia m.in. wykroczenia oraz przestępstwa, narażona jest na działanie warunków wysoce szkodliwych (hałas, oddziaływanie towarów niebezpiecznych etc.). Praca wykonywana przez inspektorów nie jest traktowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Inspektorzy nie mają także prawa do emerytury policyjnej ani też policyjnej renty inwalidzkiej, przechodzą najrzadziej co 5 lat bardzo rygorystyczne badania lekarskie i zgodnie z obowiązującymi przepisami będą pracować do 65 roku życia. Obecnie problemem jest także status inspektora transportu drogowego w przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego. Sytuacja taka oznacza konieczność odejścia z inspekcji pomimo tego, iż osoba taka mogłaby z powodzeniem wykonywać zdania inne niż stricte kontrolne.

   Wiele z opisanych powyżej kwestii zostałoby rozwiązanych poprzez przyjęcie ustawy o Inspekcji Transportu Drogowego oraz nadanie inspektorom chociażby takich przywilejów emerytalnych, jakie projektowane są przez Ministerstwo Finansów i Pracy w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celnej (prawo do przejścia na emeryturę w wieku 55 lat, emerytura w wysokości 60% emerytury średnich zarobków z ostatnich 3 lat pracy).

   Podsumowując, należy wskazać, iż obecnie istnieje bardzo duże zapotrzebowanie społeczne na działania Inspekcji Transportu Drogowego. Świadczy o tym dobitnie liczba wniosków kierowanych do ITD zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne oraz instytucje pozarządowe i inne organy administracji publicznej.

   Szanowny Panie Ministrze! Czy Terenowy Oddział Inspekcji Transportu Drogowego w Kłodzku ma szansę na wyposażenie oddziału terenowego w pojazd nieoznakowany wyposażony w tzw. wideorejestrator oraz radarowy miernik prędkości?

   Z wyrazami należnego szacunku

   Poseł Monika Wielichowska

   Nowa Ruda, dnia 5 maja 2009 r.