V kadencja

Odpowiedź na zapytanie w sprawie interpretacji ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝

Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na zapytanie nr 2306

w sprawie interpretacji ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na Pana pismo z dnia 28 lutego br., nr SPS-024-2306/07, w sprawie zapytania Pana posła Józefa Piotra Klima dotyczącego interpretacji ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝, wyjaśniam, co następuje:

   W dniu 29 grudnia 2005 roku została uchwalona przez Sejm ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝ (Dz. U. Nr 267, poz. 2259). Weszła w życie z dniem 31 grudnia 2005 roku i obowiązywać będzie w okresie od 2006 do 2009 roku. Sposób realizacji programu ustalony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝ (Dz. U. Nr 25, poz.186). W ramach corocznie podejmowanych przez Radę Ministrów uchwał określany jest harmonogram zadań na rok następny oraz kierunki realizacji programu na następne dwa lata.

   Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 12 maja 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) obowiązek realizacji zadań dożywiania dzieci oraz udzielenia posiłku osobom, które nie mogą go sobie własnym staraniem zapewnić spoczywa na gminie. Ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝ nie zwalnia gmin z ww. zadań.

   Realizacja wieloletniego programu ma przede wszystkim na celu:

   1) wsparcie finansowe gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku innym osobom, które nie mogą go sobie zapewnić, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich;

   2) długofalowe działanie w zakresie poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez ograniczanie zjawiska niedożywienia;

   3) upowszechnianie zdrowego stylu żywienia;

   4) poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach;

   5) rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży, poprzez tworzenie nowych punktów przygotowywania lub wydawania posiłków lub doposażenie już istniejących, a w sytuacji braku uzasadnienia do takich działań, umożliwienie dowozu posiłków do szkół lub innych wyznaczonych w tym celu miejsc.

   Program zakłada, że dzieci i młodzież realizujące obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, którym przyznano pomoc w formie posiłku, spożywają posiłek w szkole, jeżeli szkoła posiada warunki pozwalające na przygotowywanie lub wydawanie posiłków. Program realizowany jest w gminach, koordynatorem jest odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent). Przeważająca liczba dzieci i młodzieży uczęszcza do szkół gminnych. Szkoły powiatowe to głównie szkoły ponadgimnazjalne, szkoły sportowe i szkoły specjalne. Hierarchia celów określona ustawą wskazuje, że głównym celem programu jest zabezpieczenie potrzeb żywnościowych, a nie budowanie kuchni, dużych stołówek przy szkołach czy też doposażenie kuchni lub stołówek szkolnych. Jeżeli organ prowadzący szkołę zdecydował o prowadzeniu kuchni czy też stołówki, powinien także przewidywać środki na remonty czy też wymianę zużywanego sprzętu. W tym miejscu pragnę przypomnieć, że w latach ubiegłych większość szkół posiadała zaplecze żywieniowe, które później likwidowano, oszczędzając na wydatkach na cel ze środków subwencji oświatowej.

   W związku z takimi działami lub też w bardzo małych szkołach gminnych (nigdy nie przewidywano prowadzenia kuchni i stołówek), do których uczęszczają najmłodsze dzieci, brak jest odpowiedniej bazy, umożliwiającej spożywanie w odpowiednich warunkach posiłku, zdecydowano o uwzględnieniu w ramach programu działania polegającego na doposażeniu lub utworzeniu punktu umożliwiającego przygotowanie lub wydawanie posiłków.

   Jeśli chodzi o szkoły powiatowe, to program generalnie nie przewiduje udziału powiatów w realizacji zadania, co nie oznacza, że gmina nie może zakupić posiłku w szkole powiatowej, do której uczęszcza uczeń z tej gminy, o ile szkoła prowadzi kuchnię, czy też stołówkę.

   Dofinansowanie szkoły powiatowej w zakresie utworzenia bazy żywieniowej w postaci punktów przygotowywania lub wydawania posiłków, czy też doposażenie już istniejących punktów, jest możliwe na podstawie art. 47 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966), który stanowi, że jednostka samorządu terytorialnego może udzielać dotacji innym jednostkom samorządu terytorialnego na dofinansowanie realizowanych przez nie zadań. Wysokość dofinansowania określa, w drodze uchwały, organ stanowiący tej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji.

   Gmina, na terenie której znajduje się szkoła powiatowa, może otrzymać dotację w ramach programu na utworzenie punktu przygotowywania lub wydawania posiłków w szkole powiatowej, o ile wojewoda uwzględni takie działanie w porozumieniu podpisywanym z gminą w sprawie dotacji na realizację programu. Z kolei gmina musi podpisać stosowne porozumienie z powiatem, a po wykonaniu zadania przyjąć rozliczenie dotacji oraz przedstawić je Wojewodzie.

   Decyzja w sprawie utworzenia takiego punktu w szkole powiatowej powinna być uzależniona przede wszystkim od liczby uczniów korzystających z dożywiania w ramach programu i rodzaju szkoły. W przypadku niewielkiej liczby uczniów takie działanie nie będzie racjonalne. Ponadto zdaniem resortu uczniowie starsi mogą korzystać z innych miejsc, gdzie mogą spożywać posiłki (inne szkoły, stołówki) lub też pomoc na dożywianie dla takiej osoby może być realizowana w ramach zasiłku celowego przyznanego rodzinie. Większy problem może dotyczyć szkół prowadzonych przez powiaty, do których uczęszczają dzieci młodsze, np. szkoły specjalne, które mogą prowadzić także przedszkola specjalne lub oddziały przedszkolne specjalne.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że jednostki samorządu terytorialnego mogą ubiegać się o dotacje na realizację zadań inwestycyjnych w ramach zadań własnych ze środków na kontrakty wojewódzkie będące w gestii marszałków województw. Ponadto w ramach środków z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2007-2013 przewidywane jest zadanie w zakresie dofinansowania infrastruktury społecznej. Środki te będą także w dyspozycji marszałków województw.

   Z poważaniem

   Minister

   Anna Kalata

   Warszawa, dnia 21 marca 2007 r.