V kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnego wywozu odpadów z krajów UE do Polski

Odpowiedź ministra środowiska

na interpelację nr 350

w sprawie nielegalnego wywozu odpadów z krajów UE do Polski

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo Pana Marszałka z dnia 22 grudnia 2006 roku znak: SPS-023-350/05, przekazujące interpelację Pana Posła Rafała Wiecheckiego dotyczącą przywozu odpadów z zagranicy, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Z dniem przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej aktem prawnym regulującym zagadnienia transgranicznego przemieszczania odpadów stało się rozporządzenie Rady (EWG) Nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar.

   Ponadto w dniu 2 października 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 lipca 2004 roku o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956), która określa ramy instytucjonalne i organizacyjne wykonywania zadań wynikających z ww. rozporządzenia.

   Odpowiadając na pierwsze zadane przez Pana Posła pytanie, pragnę wyjaśnić, że od dnia 1 maja 2004 roku granica polsko-niemiecka stała się granicą wewnętrzną Wspólnoty Europejskiej, a zatem kontrola graniczna, przeprowadzana obecnie jedynie przez Straż Graniczną, dotyczy głównie przepływu osób, a nie towarów.

   Ponadto chciałbym podkreślić, że transport odpadów bez zastosowania procedur kontrolnych określonych w ww. rozporządzeniu Rady Nr 259/93 należy uznać za transport nielegalny. Jako taki stanowi on przestępstwo zagrożone karą zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.

   Odpowiadając na pytanie drugie oraz trzecie, wyjaśniam, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska podejmował i zamierza w dalszym ciągu podejmować działania zmierzające do poprawy skuteczności działania służb zaangażowanych w kontrole transgranicznego przemieszczania odpadów. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska realizował projekt Phare 2002 ˝Kontrola przemieszczania odpadów˝. Celem projektu było wzmocnienie nadzoru i kontroli nad transgranicznym przemieszczaniem odpadów, a także podniesienie efektywności funkcjonowania służb Inspekcji Ochrony Środowiska, służb celnych, Straży Granicznej i Inspekcji Transportu Drogowego i zwiększenie zdolności tych służb do wdrożenia, stosowania i egzekwowania dorobku prawnego Unii Europejskiej, zwłaszcza rozporządzenia Rady EWG Nr 259/93 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty oraz poza jej obszar. Podczas realizacji projektu przeprowadzono szereg szkoleń dla wszystkich zaangażowanych służb kontrolnych, a także opracowano materiały pomocne przy identyfikacji i klasyfikacji odpadów.

   Każda z ww. służb kontrolnych może stwierdzić przypadki nielegalnego przemieszczania odpadów i podjąć odpowiednie działania zgodnie ze swoimi kompetencjami. Wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska zgłosili w ubiegłym roku do GIOŚ 13 ujawnionych przypadków nielegalnego przemieszczania odpadów. Inspektorzy WIOŚ współpracują z przedstawicielami innych służb kontrolnych, m.in. uczestnicząc w oględzinach zatrzymanych transportów oraz pomagając w ocenie, czy zatrzymana substancja lub towar odpowiada definicji odpadu określonej w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, ze zmian.) i podlega przepisom kontrolnym z zakresu transgranicznego przemieszczania odpadów.

   Ponadto w ubiegłym roku zorganizowano wspólną polsko-niemiecką akcję kontrolną na terenie przygranicznym, w której uczestniczyły wszystkie wspomniane służby kontrolne. Po obu stronach granicy zatrzymano i zawrócono łącznie 10 nielegalnych transportów odpadów. Planuje się zorganizowanie podobnych działań również w bieżącym roku.

   Odpowiadając na czwarte pytanie Pana Posła, informuję, że przepisy karne dotyczące przywozu odpadów określone zostały w art. 183 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Wskazane przepisy stanowią, że kto wbrew przepisom sprowadza z zagranicy odpady lub substancje zagrażające środowisku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Jeżeli sprawca ww. czynu działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

   Niestety, stwierdzony przez służby graniczne nielegalny wwóz odpadów traktowany jest przez prokuraturę jedynie jako próba popełnienia przestępstwa, tj. próba nielegalnego przywozu odpadów, w związku z czym prokuratura nie podejmuje działań w tym zakresie albo umarza postępowanie ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu.

   Jednocześnie pragnę wyjaśnić, że nakładanie kar administracyjnych za nielegalne transgraniczne przemieszczanie odpadów nie leży w kompetencjach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

   Jednak, w przypadku nielegalnego przywozu odpadów do Polski, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie przepisów określonych w art. 16 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami, może w drodze decyzji administracyjnej nakazać odesłanie odpadów do kraju wysyłki lub określić sposób gospodarowania tymi odpadami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska korzystał w ubiegłym roku z tej możliwości.

   Należy również dodać, że w II połowie bieżącego roku konieczna będzie nowelizacja ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami, co spowodowane będzie wejściem w życie nowego rozporządzenia Parlamentu i Rady UE w sprawie przemieszczania odpadów. Podczas prac nad nowelizacją ww. ustawy planowane jest wprowadzenie do ustawy zapisów pozwalających inspektorom Inspekcji Ochrony Środowiska na nakładanie kar administracyjnych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z transgranicznym przemieszczaniem odpadów.

   Z poważaniem

   Minister

   Jan Szyszko

   Warszawa, dnia 13 stycznia 2006 r.