IV kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie interpretacji art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10111

w sprawie interpretacji art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację (znak: SPS-0202-10111/05, z dnia 16.05.2005 r.) Pana Posła Zbigniewa Andrzeja Musiała w sprawie interpretacji art. 29 i art. 30 ustawy - Prawo budowlane, uprzejmie przedstawiam poniższą informację.

   Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) w art. 28 ust. 1 przewiduje generalną zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te przewidują wyjątki od tej zasady, polegające na zwolnieniu z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę robót budowlanych wymienionych w katalogu, o którym mowa w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Z całą stanowczością należy stwierdzić, że katalog obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest katalogiem zamkniętym.

   Budowa niektórych z wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obiektów budowlanych wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wynika to z brzmienia art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Bez wątpienia takimi obiektami są wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać jeden na każde 500 m2 powierzchni działki, a powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 500 m2. Budowa obiektu budowlanego (budynku gospodarczego, wiaty, altany) w oparciu o powyższy przepis jest możliwa wyłącznie na działce o powierzchni co najmniej 500 m2 lub większej. Przy czym na każde 500 m2 można wybudować jeden obiekt o powierzchni zabudowy do 10 m2. Inwestycja taka wymagać będzie, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Należy podkreślić, że takie brzmienie tego przepisu zostało przyjęte przez Sejm RP.

   Tym samym występujące w piśmie Pana Posła stwierdzenie, że przepis art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakłada ˝obowiązek dokonania zgłoszenia do właściwego organu, a w praktyce - uzyskania pozwolenia na budowę˝ jest błędne. Budowa obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wymaga, zgodnie z tym przepisem, jedynie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.

   Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku, gdy inwestor zamierza budować na działce o powierzchni mniejszej niż 500 m2, jak również gdy zamierza budować obiekt budowlany (budynek gospodarczy, wiatę, altanę) o powierzchni zabudowy większej niż 10 m2. Wówczas bowiem konieczne będzie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

   W tym miejscu należy zaznaczyć, że pomiędzy zgłoszeniem a pozwoleniem na budowę występuje istotna różnica. Mianowicie procedura zgłoszenia jest postępowaniem uproszczonym i mniej sformalizowanym, które nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a zgłoszenie uważa się za skuteczne, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane). Natomiast procedura pozwolenia na budowę jest postępowaniem sformalizowanym, kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Wymogi formalnoprawne, jakie musi spełniać wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, określa art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

   Ponadto należy zaznaczyć, że przed ostatnią nowelizacją ustawy Prawo budowlane, dokonaną ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

   Nieścisłe jest również dokonane w piśmie Pana Posła założenie, że to organy nadzoru budowlanego dokonują kwalifikacji danej inwestycji. Organami właściwymi w sprawach przyjmowania zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji i wydawania pozwolenia na budowę są właściwe miejscowo organy administracji architektoniczno-budowlanej. Wynika to z art. 82 ustawy Prawo budowlane, który określa ich kompetencje. Natomiast kompetencje organów nadzoru budowlanego są określone w art. 83 ustawy Prawo budowlane.

   Jak wspomniano powyżej, właściwe organy, a więc organy administracji architektoniczno-budowlanej, dokonują kwalifikacji danej inwestycji w oparciu o występujące na gruncie Prawa budowlanego definicje.

   Definiując pojęcia wiaty i altany, należy posługiwać się ich powszechnym znaczeniem, ponieważ przepisy Prawa budowlanego nie definiują tych pojęć. W związku z tym za wiatę należy uznać obiekt, który nie posiada przegród budowlanych (tzn. elementów obiektu budowlanego oddzielających jego wnętrze od otoczenia zewnętrznego), a jedynie słupy podtrzymujące konstrukcję. Natomiast przez altanę należy rozumieć niewielki pawilon ogrodowy o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach, niezwiązany trwale z gruntem, przeznaczony do wypoczynku oraz osłony przed słońcem i deszczem.

   Ustawa Prawo budowlane w art. 3 pkt 4 definiuje jedynie obiekty małej architektury. Zgodnie z tym przepisem przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak kapliczki, krzyże przydrożne; figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

   Wobec tego altany spełniające ww. funkcje można zaliczyć do obiektów małej architektury (innych obiektów architektury ogrodowej), które zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane nie będą wymagać pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W przeciwnym wypadku będą to altany, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a więc wymagające zgłoszenia. Przy dokonywaniu kwalifikacji altany należy kierować się funkcją, jaką ma ona spełniać. Jeżeli altana ma spełniać funkcje np. rekreacyjne czy ogrodowe, to wówczas jest to obiekt małej architektury. Jeżeli natomiast altana ma spełniać funkcje np. składowe czy gospodarcze, wówczas będzie to altana, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

   Nawiązując do postawionego przez Pana Posła zarzutu, że ˝posiadacz działki mniejszej ma praktycznie bardzo ograniczoną swobodę dysponowania swoją własnością˝, należy zaznaczyć, że przepisy Prawa budowlanego nie ograniczają prawa własności ani nie dotyczą stosunków własnościowych, które leżą poza zakresem działania organów administracji publicznej.

   Ponadto powoływanie się przez obywateli wznoszących obiekty budowlane (o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane) z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego - jak to określono w interpelacji - na nieznajomość ˝takowego przepisu˝ nie może stanowić wytłumaczenia. Zgodnie bowiem z obowiązującą na gruncie prawa podstawową zasadą ignorantia iuris nocet, nieznajomość powszechnie obowiązujących i dostępnych przepisów, z którymi każdy może się zapoznać, nie może stanowić usprawiedliwienia np. dokonanej samowoli budowlanej.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie w Sejmie RP trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druki: 3529 i 4071). Przedmiotowy projekt, w art. 1 pkt 6 lit. a tiret pierwsze, doprecyzowuje brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym projektem nie wymaga pozwolenia na budowę ˝budowa budynków gospodarczych, ganków i wiat o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym powierzchnia działki przypadająca na każdy z tych obiektów nie może być mniejsza niż 500 m2˝.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Andrzej Bratkowski

   Warszawa, dnia 20 czerwca 2005 r.