III kadencja

Odpowiedź na zapytanie w sprawie wypłaty zaległych wynagrodzeń dla pracowników Łomżyńskiej Bawełny ˝Narew˝ sp. z o.o.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra -

na zapytanie nr 4031

w sprawie wypłaty zaległych wynagrodzeń dla pracowników Łomżyńskiej Bawełny ˝Narew˝ sp. z o.o.

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z zapytaniem pana posła Mariana E. Blecharczyka z dnia 3 lipca br., przekazanym przy piśmie z dnia 6 lipca br. znak SPS-0203-4031/01, w sprawie wypłaty zaległych wynagrodzeń dla pracowników upadłego Łomżyńskiego Zakładu Przemysłu Bawełnianego ˝Narew˝ oraz z zapytaniem pana posła Marka Kaczyńskiego z dnia 25 czerwca br., przesłanym przy piśmie z dnia 9 lipca br., znak SPS-0203-4043/01 w sprawie wypłaty zaległych należności dla pracowników upadłej spółki Łomżyńska Bawełna ˝Narew˝, w oparciu o wyjaśnienia dyrektora generalnego Krajowego Urzędu Pracy - pana Jarosława Robaka, uprzejmie informuję, co następuje:

   Łomżyńska Bawełna ˝Narew˝ Sp. z o.o. w Łomży została postawiona w stan likwidacji w listopadzie 1998 r. Likwidator spółki, w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (DzU z 1994 r. nr 1, poz. 1 ze zm.) wystąpił do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z wykazami niezaspokojonych roszczeń pracowniczych dotyczących pracowników zwolnionych w grudniu 1998 r., styczniu i lutym 1999 r. W wykazach tych ujęto, zgodnie z przepisem art. 6 ustawy, niewypłacone wynagrodzenia za jeden, dwa lub trzy miesiące poprzedzające ustanie stosunku pracy - odpowiednio do sytuacji poszczególnych pracowników, odprawy, odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, odszkodowania za wypadki przy pracy, ekwiwalenty za urlop wypoczynkowy za rok, w którym ustał stosunek pracy. Wykazy zostały zatwierdzone przez FGŚP i kwota 2 313 209,65 zł (w tym składki na ubezpieczenia społeczne - 53 804,21 zł) została przekazana na rachunek pracodawcy, który dokonał wypłaty na rzecz uprawnionych pracowników. Jak ustalono w toku późniejszego procesu sądowego, likwidator zatrudnił ponownie ok. 250 osób natychmiast po rozwiązaniu poprzednich umów o pracę i to na początku miesięcy, za które pracownicy otrzymali z Funduszu odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, tak że otrzymane kwoty odszkodowań nałożyły się na kwoty wynagrodzeń za pracę za te same 2 miesiące objęte odszkodowaniem. Aktualnie spółka nie wypłacała bieżących zaległych wynagrodzeń za pracę z własnych środków, lecz wypłacała niewielkie kwoty zaległych wynagrodzeń za okresy sprzed wystąpienia niewypłacalności.

   W czerwcu 1999 r. została ogłoszona upadłość spółki. Syndyk zwrócił się do Biura Terenowego FGŚP o wypłatę zaległych świadczeń pracowniczych w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. W okresie wrzesień-grudzień 1999 r. ze środków Funduszu wypłacono kwotę 693 124,82 zł, odmówiono natomiast wypłacenia kwoty 781 865,86 zł i ta kwota jest przedmiotem sporu. Łącznie wypłacono kwotę 3 006 334,47 zł. Fundusz przekazał taką kwotę, która stanowiła wyrównanie wypłat dla wszystkich zatrudnionych do pełnego zakresu uprawnień określonych w art. 6 ustawy, odmówił natomiast wypłacenia kwoty, która pozwoliłaby na wypłatę wynagrodzeń za okres dłuższy niż 3 miesiące, wypłatę ponownych odszkodowań i odpraw dla tych samych pracowników, uznając trwanie niewypłacalności od dnia wszczęcia likwidacji. Zgodnie z powołaną ustawą zaspokojeniu ze środków FGŚP podlegają bowiem niezaspokojone roszczenia pracownicze w sytuacji niewypłacalności pracodawcy - za okresy i w wysokości ściśle określonej w art. 6 ustawy.

   W przypadku Łomżyńskiej Bawełny ˝Narew˝ Sp. z o.o. zbiegły się dwa rodzaje niewypłacalności w rozumieniu ustawy - likwidacja, a następnie ogłoszenie upadłości. Stanowisko FGŚP oparte zostało na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1996 r. (sygn. akt III ZP 6/96), z której wynika, że ponowna niewypłacalność tego samego pracodawcy skutkująca możliwością ponownego przekazania środków z Funduszu, w pełnym określonym w art. 6 ustawy zakresie, może nastąpić po uprzednim odzyskaniu przez tego pracodawcę płynności finansowej, czyli zdolności do pełnego regulowania zobowiązań finansowych.

   Łomżyńska Bawełna ˝Narew˝ Sp. z o.o. od wszczęcia likwidacji do czasu wystąpienia przez syndyka do Funduszu z wykazami należności nie odzyskała płynności finansowej, w związku z tym oba bezpośrednio po sobie następujące okresy niewypłacalności należy traktować łącznie. Pracodawca, po wszczęciu likwidacji i spowodowaniu niewypłacalności w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, działając wbrew przepisom prawa, zamiast kończyć działalność i spłacać istniejące zadłużenie, rozszerzał ją, powodując wzrost zadłużenia, mając w perspektywie jedynie ogłoszenie upadłości, a nie zapewnienie ludziom trwałego zatrudnienia. Spółka nie próbowała zawierać z wierzycielami porozumień mających na celu prolongowanie spłaty zadłużenia, nie zostało także otwarte postępowanie układowe. Deklarowany przez likwidatora zamiar restrukturyzacji spółki i wyprowadzenia jej z zapaści finansowej nie miał przełożenia na konkretne prowadzące ku temu działania. W każdej chwili należało brać pod uwagę możliwość wszczęcia egzekucji przez wierzycieli, których należności rosły. Zawarcie porozumienia z wierzycielami w sytuacji pogłębiającego się zadłużenia powinno być pierwszym i niezbędnym elementem działań, których celem jest podtrzymanie egzystencji zadłużonego podmiotu. Tymczasem działania likwidatora (a potem syndyka) koncentrowały się wokół uzyskania środków finansowych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie było w tym niczego niedopuszczalnego, ponieważ wymieniony Fundusz jest powołany do wypłacania należności pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia przez niewypłacalnego pracodawcę, jednak Fundusz może wypłacić świadczenia pracownicze tylko w granicach wyznaczonych powołaną ustawą, aby uniemożliwić nadużycia w korzystaniu ze społecznych środków finansowych, którymi dysponuje i uniemożliwić naruszanie obowiązującego prawa. Wypłacenie kwoty ponad 3 mln zł świadczy o tym, że Fundusz spełnił swoją rolę , zaspokajając dochodzone należności pracownicze. Na tym możliwości Funduszu co do udzielenia pomocy byłym pracownikom spółki Łomżyńska Bawełna ˝Narew˝ Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Łomży zostały wyczerpane. Słuszność stanowiska Funduszu została potwierdzona w wyrokach sądów dwóch instancji wydanych w sprawie wytoczonej przeciwko FGŚP z powództwa syndyka.

   Udzielając odpowiedzi na zapytanie panów posłów zawarte w piśmie do pana Macieja Płażyńskiego - marszałka Sejmu RP z dnia 3 lipca 2001 oraz do pana Jerzego Buzka - prezesa Rady Ministrów z dnia 25 czerwca br. stwierdzam, że działania zmierzające do zaspokojenia roszczeń byłych pracowników Łomżyńskiej Bawełny ˝Narew˝ Sp. z o.o. w upadłości w Łomży były podejmowane, czego efektem było wypłacenie wszystkich należności podlegających wypłaceniu z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W konsekwencji, odpowiadając na kolejne pytania panów posłów, należy stwierdzić, że na wypłacenie jakichkolwiek dodatkowych środków z FGŚP nie pozwala powołana ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych (...). W związku z tym byli pracownicy wymienionej spółki powinni dochodzić zaległych świadczeń z masy upadłości w trybie przepisów rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity DzU z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.). Pozycja pracownika dochodzącego swoich należności od upadłego pracodawcy jest znacznie bardziej uprzywilejowana w stosunku do pozostałych wierzycieli, w zasadzie bowiem należności ze stosunku pracy powinny być zaspokojone przed należnościami innych nieuprzywilejowanych wierzycieli.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Piotr Kołodziejczyk

   Warszawa, dnia 23 lipca 2001 r.