III kadencja

Zapytanie w sprawie zabezpieczenia ruin zamku Tęczyńskich w Rudnie

Zapytanie nr 846

do ministra kultury i sztuki

w sprawie zabezpieczenia ruin zamku Tęczyńskich w Rudnie

   Podczas licznych spotkań poselskich w rejonie Krzeszowic wielu uczestników tych spotkań zwraca się do mnie o podjęcie działań na szczeblu centralnym zmierzających do:

   1) zabezpieczenia ruin zamku Tęczyńskich w Rudnie,

   2) udostępnienia ruin zamku do zwiedzania.

   Ad 1. Ruiny zamku Tęczyńskich w Rudnie wznoszą się na najwyższym Garbie Tęczyńskim w pobliżu autostrady Kraków-Katowice. Pierwsza wzmianka o grodzie na górze zamkowej w Rudnie pochodzi z 1308 r., tj. z czasów panowania Władysława Łokietka. Jeden z rycerzy krakowskich Nawój z Morawicy wznosi ok. 1319 r. drewniany zamek. Twórcą zamku murowanego był syn Nawoja Jędrzej, który jako pierwszy przyjął nazwisko Tęczyński. Syn Jędrzeja - Jaśko - zamek znacznie rozbudował. W wieku XV ród Tęczyńskich dochodzi w Polsce do wielkiego znaczenia. W zamku przebywali jako goście Tęczyńskich Mikołaj Rej z Nagłowic, Jan Kochanowski i inni luminarze polskiego Odrodzenia. W wieku XVI zamek został ponownie rozbudowany przez podkomorzego wielkiego Jana Tęczyńskiego. Córka Jana, Agnieszka z Tęczyńskich Firlejowa, właścicielka zamku, fundowała erem karmelitów bosych w Czernej k. Krzeszowic. W 1655 r. Szwedzi opanowali zamek, który, w poszukiwaniu wielkich skarbów Tęczyńskich, został splądrowany i zniszczony. Zamek odbudowany ulega pożarowi w roku 1768 i od tego czasu popada w ruinę. Od 1816 r. do 1939 r. stanowi własność rodu Potockich z pobliskich Krzeszowic.

   Obecnie ruiny zamku są niezabezpieczone, każdy ma nieograniczony dostęp do wnętrza zamku, niszczone są ruiny, a teren zamku stanowi jeden wielki śmietnik. Władze samorządowe, które widziałyby w zamku obiekt do promocji turystycznej swojej gminy, nie są w stanie zabezpieczyć środków finansowych na utrzymanie zamku w stanie zabezpieczonej ruiny, nawet na zabezpieczenie baszt, które obecnie na terenie zamku nie są ruiną, wymagają jednak odpowiedniego zabezpieczenia. Zabezpieczenia wymaga również całe wzgórze zamkowe poprzez zamykanie ruin zamku ewentualnie ustanowienie stałego stróża ruin zamkowych. Ponadto konieczne jest stałe utrzymanie porządku i czystości na terenie wzgórza zamkowego - postawienie odpowiednich toalet czy stworzenie choćby małego parkingu. Na to potrzebne są odpowiednio wysokie środki finansowe z budżetu centralnego, ewentualnie pochodzące z funduszy pozabudżetowych.

   Ad 2. Zamek nie posiada dogodnej drogi, która łączyłaby wzgórze zamkowe z autostradą Kraków-Katowice. Droga łącząca zamek Tęczyńskich z autostradą jest własnością gminy Krzeszowice. Jest to droga komunalna i jej naprawa bądź poszerzenie powinny być w gestii gminy. Gmina Krzeszowice nie ma pieniędzy. Udostępnienie tak cennych dla historii ruin zamku w Tęczynie, stanowiącego ˝gniazdo˝ rodu Tęczyńskich, tak mocno związanego z historią Polski, wymaga naprawy drogi. Chodzi o jej poszerzenie i położenie nawierzchni twardej asfaltowej oraz odpowiednie oznakowanie dojazdu do wzgórza zamkowego z autostrady Kraków-Katowice.

   Wobec powyższych faktów proszę pana ministra kultury i sztuki o udzielenie odpowiedzi na pytania:

   1. Czy w najbliższej przyszłości minister kultury i sztuki jest w stanie zabezpieczyć, choćby prowizorycznie, ruiny zamku Tęczyńskich w Rudnie, poprzez uporządkowanie wzgórza zamkowego oraz terenu zamku, jego zamykanie bądź ustanowienie stróża pilnującego porządku na terenach zamkowych?

   2. Czy minister kultury i sztuki planuje w dalszej przyszłości konserwatorskie zabezpieczenie ruin i naprawę obiektów zamkowych (baszty)?

   3. Czy po ewentualnym wykonaniu prac określonych w pierwszym pytaniu minister kultury i sztuki jest w stanie sam zabezpieczyć środki finansowe z przeznaczeniem dla właściciela drogi, tj. gminy Krzeszowice, na stworzenie odpowiednich warunków dojazdu do zamku?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Bogdan Pęk

   Kraków, dnia 7 lipca 1999 r.