6 kadencja, 32 posiedzenie, 2 dzień (17-12-2008)

12 i 13 punkt porządku dziennego:

  12. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy o Policji (druk nr 1276).
  13. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 1289).

Poseł Stanisław Rydzoń:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Lewica przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy o Policji (druk nr 1276), a także poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 1289).

    Celem projektowanej ustawy, zawartej w druku nr 1276, czyli projektu rządowego, jest zaostrzenie odpowiedzialności sprawców przestępstw o podłożu seksualnym popełnianych wobec osób małoletnich poniżej 15. roku życia, jak również wobec osób najbliższych, określonych w art. 201 Kodeksu karnego.

    Równocześnie projekt przewiduje podjęcie dodatkowych działań wobec sprawców przestępstw o podłożu seksualnym zmierzających do poddania ich leczeniu.

    Nowela wprowadza nowy rodzaj środka zabezpieczającego w postaci obligatoryjnego umieszczenia skazanego w ośrodku prowadzącym terapię farmakologiczną i psychoterapię zmierzającą do obniżenia popędu seksualnego. Nowela dopuszcza też możliwość skierowania skazanego na leczenie ambulatoryjne w celu przeprowadzenia terapii. Działania te mają doprowadzić w efekcie do zmniejszenia prawdopodobieństwa popełnienia kolejnych czynów zabronionych o seksualnym charakterze.

    Zakresem podmiotowym ustawy objęci będą wyłącznie sprawcy, którzy w chwili dokonywania czynu zabronionego nie byli niepoczytalni ani nie stwierdzono u nich choroby psychicznej. Sprawcy ci leczeni są w zamkniętych zakładach psychiatrycznych.

    W części końcowej uzasadnienia projektu autorzy stwierdzają, że obecnie szpitalne zamknięte lecznictwo psychiatryczne oraz psychiatryczna opieka ambulatoryjna nie są przystosowane do prowadzenia właściwej terapii sprawców przestępstw seksualnych obejmującej farmakoterapię i psychoterapię. Dlatego nowela wprowadza rozwiązania prawne, które zapewnią lepszą ochronę życia i zdrowia społeczeństwa przed następstwami przestępstw seksualnych.

    Jakie szczegółowe rozwiązania zawiera projekt ustawy? W art. 93 Kodeksu karnego wprowadzono dodatkową przesłankę orzeczenia środka zabezpieczającego, która będzie stanowiła podstawę do umieszczenia sprawcy przestępstwa seksualnego w zakładzie zamkniętym lub skierowania na leczenie ambulatoryjne. Przesłanką tą będzie zaburzenie preferencji seksualnej. Nadto dotychczasowy zapis art. 93 uzupełniono o środek zabezpieczający w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne oraz poszerzono wykaz specjalistów, których sąd winien wysłuchać przed orzeczeniem tego środka, o lekarza seksuologa.

    Treść art. 95a uzupełniono o cel umieszczenia sprawcy po odbyciu kary w zakładzie zamkniętym lub skierowania go na leczenie ambulatoryjne. Jest nim przeprowadzenie terapii farmakologicznej i psychoterapii w celu obniżenia popędu seksualnego sprawcy. W przypadku sprawcy skazanego za gwałt na osobie małoletniej poniżej 15 roku życia lub osobie najbliższej umieszczenie go w zakładzie zamkniętym albo skierowanie na leczenie ambulatoryjne jest obligatoryjne. Projekt przewiduje obligatoryjne zarządzenie o zmianie sposobu wykonywania środka zabezpieczającego w przypadku uchylania się przez skazanego od leczenia ambulatoryjnego.

    W art. 197 § 3 projektodawcy dodali dodatkowe dwa typy kwalifikowanych przestępstw zgwałcenia skierowanych wobec małoletniego mającego poniżej 15 lat oraz wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry. Dotychczas przepis ten dotyczył dopuszczenia się gwałtu dokonanego wspólnie z inną osobą.

    W art. 202a wprowadzono nowy typ przestępstwa polegającego na nawiązaniu kontaktu z małoletnim mającym poniżej 15 lat za pośrednictwem systemu teleinformacyjnego lub sieci telekomunikacyjnej i podejmowaniu czynności zmierzających do spotkania z nim w celu popełnienia przestępstwa zgwałcenia, obcowania płciowego lub produkowania bądź utrwalania treści pornograficznych z jego udziałem. Zapis ten wynika także z konieczności dostosowania polskiego prawa do postanowień Konwencji Rady Europy - mówił o tej konwencji pan minister przed chwilą - o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych, podpisanej przez Polskę w dniu 25 października 2007 r.

    W Kodeksie postępowania karnego w art. 202 § 3 wprowadzono zmiany zmierzające do umożliwienia sądowi lub prokuratorowi powołania z urzędu biegłego lekarza seksuologa do udziału w wydaniu opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego w zakresie zaburzeń preferencji seksualnych.

    Ważna jest zmiana brzmienia art. 203 K.p.k. Dotyczy ona realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2007 r., sygn. SK 50/06. Chodzi o stworzenie wystarczających gwarancji procesowych zapewniających sądową weryfikację zgłoszonej przez biegłych konieczności połączenia badania psychiatrycznego oskarżonego z obserwacją w zakładzie leczniczym.

    W Kodeksie karnym wykonawczym wprowadzono zmiany umożliwiające prawidłowe i skuteczne postępowanie w stosunku do skazanych, wobec których został orzeczony środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym albo skierowania na leczenie ambulatoryjne w celu przeprowadzenia stosownej terapii obniżającej popęd seksualny.

    Zmiany w ustawie o Policji dotyczą dołączenia do katalogu przestępstw, które mogą być objęte kontrolą operacyjną, nowego przestępstwa określonego w nowym art. 202a Kodeksu karnego.

    Celem drugiej z omawianych propozycji nowelizacji autorstwa mojego klubu, zawartej w druku nr 1289, jest wprowadzenie do Kodeksu karnego nowego typu przestępstwa polegającego na publicznym prezentowaniu treści propagujących i ukazujących tzw. pozytywną pedofilię. Zmiana polegająca na dodaniu po art. 200 nowego art. 200a pozwoli organom wymiaru sprawiedliwości na wzmocnienie działań zmierzających do wyeliminowania publikacji, stron internetowych i innych środków przekazu pochwalających postawę ˝pozytywnego pedofila˝. Projekt ten przedstawiła wcześniej w imieniu Klubu Poselskiego Lewica pani poseł Izabela Jaruga-Nowacka, w związku z tym nie ma potrzeby szerszego rozwijania uzasadnienia tego projektu.

    Kończąc omawianie projektów ustaw, zwracam się do pana ministra z pytaniem - ten problem poruszył przed chwilą również pan poseł Andrzej Dera. Otóż nie tak dawno pan premier Donald Tusk zgłosił potrzebę chemicznej kastracji pedofilów. Propozycja ta wywołała wielką dyskusję i wydawało się, że przy najbliższej nowelizacji przepisów karnych minister sprawiedliwości, realizując wolę premiera, zaproponuje stosowną regulację zmierzającą do chemicznej kastracji. Tymczasem w omawianej nowelizacji nie znajdujemy expressis verbis ani słowa na ten temat. Jest wprawdzie mowa o wprowadzeniu leczenia farmakologicznego względem przestępców seksualnych, lecz z pewnością nie chodzi, panie ministrze, o kastrację chemiczną pedofilów. Czyżby rząd wycofał się z tej propozycji, jako niekonstytucyjnej, niezgodnej zresztą prawdopodobnie z unormowaniami europejskimi, czy też były inne motywy? Ciekaw jestem, jakie to były przyczyny. Mam nadzieję, że pan minister ustosunkuje się po wystąpieniach posłów do tej sprawy.

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekty obu ustaw zasługują na poparcie, dlatego Klub Poselski Lewica wnosi o skierowanie ich do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach celem podjęcia dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia