6 kadencja, 40 posiedzenie, 3 dzień (23-04-2009)

Oświadczenia.

Poseł Tomasz Piotr Nowak:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj jest Światowy Dzień Książki, ale rok 2009 to dla społeczności miasta Konina również ważny rok - rok, w którym miasto ogłosiło, że Zofia Urbanowska, pisarka i dziennikarka z tego miasta, pozytywistka, obywatelka miasta Konina, jest bohaterem roku 2009, gdyż w tymże roku przypadają dwie okrągłe rocznice: 160. rocznica urodzin i 70. rocznica śmierci pisarki.

    Dla pokolenia Jarosława Iwaszkiewicza czy później Czesława Miłosza była jej twórczość pierwszym spotkaniem z literaturą wówczas, gdy odkrywali słowo drukowane - książkę. Czesław Miłosz z sympatią polecał ˝Gucia zaczarowanego˝ jako literaturę o wartościach literackich i wychowawczych, a przede wszystkim uroczą baśń. Zresztą ˝Gucio zaczarowany˝ nadal trafia na deski teatrów dziecięcych (na przykład teatr ˝Pleciuga˝ niedawno wystawił ten utwór) czy na ekrany naszych telewizorów.

    Konin chce przypomnieć i sobie, i Polsce Zofię Urbanowską jako autorkę powieści dla dzieci i swoją obywatelkę. W miejskiej bibliotece publicznej wisi obraz konińskiego malarza Zygmunta Kowalczykiewicza przedstawiający Zofię Urbanowską już jako staruszkę, w ogrodzie, pogodną, nieprzeczuwającą horroru lat, które przyjdą po jej śmierci, tragedii wiszącej nad Polską i Polakami - pogodną staruszkę w konińskim ogrodzie. Ta pogoda ducha wynikała z jednego - z tego, że miała świadomość, że świat, który budowała, był światem pozytywnym, światem, w którym dobro zwycięża zło, a praca jest sensem istnienia. Takie przesłanie wyłania się właśnie z jej literatury. Z powieści ˝Cudzoziemiec˝ z r. 1863, z ˝Gucia zaczarowanego˝, ˝Księżniczki˝ z 1886 r., ˝Wszechmocnych˝ z 1892, ˝Atlanty˝ z 1893, ˝Róży bez kolców˝ z 1903 czy ze ˝Złotego pierścienia˝ z 1916.

    Zofia Urbanowska urodziła się 15 maja 1849 r. w podkonińskim Kowalewku. Kształciła się w Instytucie Rządowym w Kaliszu, a świadectwo dojrzałości zdobyła w Gimnazjum Sióstr Urszulanek w Poznaniu. Dwa sposoby widzenia świata ukształtowały jej postawę życiową: ojciec, powstaniec styczniowy, i klęska tego powstania, na które odpowiedzią był pozytywizm z trudem organicznego budowania - praca.

    Zofia Urbanowska przenosi się w 1874 r. do Warszawy, jest najpierw korektorką w ˝Gazecie Polskiej˝, a później kieruje działem przyrodniczym ˝Wieczorów Rodzinnych˝ i jest członkiem komitetu redakcyjnego ˝Przeglądu Pedagogicznego˝ W r. 1913 przenosi się do Konina i zamieszkuje w istniejącym do dzisiaj dworku nad Wartą. Stąd jako publicystka przesyła korespondencję znad Warty. Oprócz krajobrazów konińskich w jej literaturze widać ukochane niezadeptane jeszcze przez turystów Tatry. Do ówczesnej prasy przesyła korespondencje z Zakopanego, a piękny opis Tatr znajduje się w powieści ˝Róża bez kolców˝.

    W Koninie w swoim dworku uczy panny ze szlacheckich rodzin, a pod koniec życia przyjmuje w dworku Siostry Opatrzności Bożej, które prowadząc ochronkę, opiekują się sędziwą staruszką.

    Zofia Urbanowska została odznaczona krzyżem oficerskim Polonia Restituta i Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury. W 1930 r. otrzymała honorowe obywatelstwo miasta Konina. Konin pamięta, nazywając jej imieniem Szkołę Podstawową nr 1, odnawiając dworek Zofii Urbanowskiej z przeznaczeniem na urząd stanu cywilnego i organizując w jubileuszowym 2009 r. szereg imprez jej poświęconych.

    Do zobaczenia z Zofią Urbanowską w Koninie i w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia