6 kadencja, 32 posiedzenie, 2 dzień (17-12-2008)
14 i 15 punkt porządku dziennego:
14. Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (druki nr 1072 i 1428).
15. Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (druki nr 1073 i 1429).
Poseł Stanisław Wziątek:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Większość pytań zadano panu ministrowi. Chciałbym skoncentrować się tylko na zasadniczym pytaniu, które zostało sformułowane w taki sposób: Czemu ta ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie ma służyć? Gdybym miał odpowiedzieć najkrócej, jak potrafię, to odpowiedziałbym, że ma służyć temu, aby jasno sprecyzować rolę i zadania wojewody w województwie.
Pozwolę sobie przypomnieć te zadania. Po pierwsze, wojewoda jest przedstawicielem rządu w terenie. Po drugie, wojewoda jest zwierzchnikiem i jednocześnie organem rządowej administracji zespolonej w województwie. Wojewoda jest organem nadzoru nad samorządem, ale tylko w zakresie legalności, z tym wyjątkiem, o którym była mowa, jeśli chodzi o zadania zlecone. Wojewoda jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo, koordynuje wszelkie działania związane z zarządzaniem kryzysowym.
Myślę, że po jasnym sformułowaniu zadań i roli wojewody nastąpi wreszcie zmiana rozumienia ról wojewody i marszałka. To jest zasadnicza kwestia, która jest głęboko przemieszana także w świadomości obywateli. Nikt nie potrafi zrozumieć, za co odpowiada wojewoda, a za co marszałek. Wyraźnie i jednoznacznie stwierdzamy, że marszałek, jako gospodarz terenu, odpowiada za rozwój, a to, co dotyczy kompetencji wojewody, związane jest z reprezentowaniem rządu, z nadzorem, z kontrolą. Myślę, że wówczas nie będzie następowało przemieszanie dotyczące zarówno kompetencji, jak też ich rozumienia, tak aby było to jasne i klarowne dla wszystkich obywateli.
Druga kwestia, która pojawiła się w pytaniach, dotyczy wymogów, jakie powinien spełniać wojewoda. Otóż proponowano, aby usunąć zapis związany z wymogiem trzech lat doświadczenia w zakresie kierowania zespołami ludzkimi. W ogóle cały ten obszar wymogów, które powinien spełniać wojewoda, podlegał naprawdę bardzo emocjonującej dyskusji. Wszyscy zastanawialiśmy się nie tylko nad tym zapisem, ale także nad innymi. Wymóg trzyletniego doświadczenia w kierowaniu zespołami ludzkimi naprawdę nie jest bezpodstawny. Przecież mogliśmy zastanawiać się, czy mają to być trzy lata, czy może pięć, a może dziesięć. Jeżeli będziemy rozumieli rolę wojewody nie tylko jako namiestnika politycznego, nie jako polityka, który realizuje politykę rządu, ale jako organu, to wojewoda musi być osobą, która potrafi doskonale rozpoznawać sprawy. Musi mieć doświadczenie, musi umiejętnie koordynować pracę całej administracji zespolonej. Jak może koordynować pracę, jeśli nie będzie miał przynajmniej minimum doświadczenia w zakresie kierowania zespołami ludzkimi?
Takie wątpliwości pojawiały się także, jeśli chodzi o rozumienie kwestii nieposzlakowanej opinii. Co to znaczy ˝nieposzlakowana opinia˝? Stwierdziliśmy, że jest to określenie, które wydaje się być zrozumiałe dla wszystkich, wywodzące się z rozumienia potocznego, ale jednocześnie dające gwarancję, że nie będzie zatrudniony ktoś, kto swoją postawą może wskazywać na niegodne sprawowanie funkcji. To samo dotyczyło tytułu magistra bądź równorzędnego tytułu. Po prostu musi to być osoba przygotowana do pełnienia tak bardzo ważnej w województwie roli, zwłaszcza że reprezentuje ona rząd, ma wpływ na administrację niezespoloną i koordynuje administrację zespoloną.
Ostatnia kwestia dotyczyła liczby wicewojewodów. Otóż my także próbowaliśmy zastanawiać się, czy w projekcie ustawy nie warto jednoznacznie zapisać, ilu powinno być wicewojewodów, czyli że musi być jeden czy dwóch, a jeśli dwóch, to w których województwach. W toku dyskusji, a także wobec argumentów, które były przedstawiane, doszliśmy do wniosku, że zdecyduje o tym sam prezes Rady Ministrów, premier, w zależności od określonej sytuacji. Niektóre sytuacje dotyczące wielkości województwa można już w tej chwili jednoznacznie określić. Czasami jednak mogą być sytuacje, które są nieprzewidywalne, jakieś nadzwyczajne okoliczności. Być może w takim środowisku, w takim województwie, które nie jest wielkie, a ma jakiś szczególny problem do rozwiązania, będzie potrzebny kolejny wicewojewoda, aby zajmował się właśnie taką problematyką.
Na zakończenie chciałbym stwierdzić, że wszystkie dyskusje i prace w komisji, kiedy nie były związane z opiniami politycznymi, tylko mówiliśmy o kwestiach merytorycznych, gdzie wnosiliśmy propozycje, uwagi i sugestie, odbywały się naprawdę w dobrej atmosferze. Za tę atmosferę, za rozumienie istoty sprawy, nad którą debatujemy, chciałbym wszystkim paniom i panom posłom, a także panu ministrowi podziękować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia