6 kadencja, 4 posiedzenie, 1 dzień (18-12-2007)

2 punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2008 (druki nr 16 i 53).

Poseł Elżbieta Witek:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W pierwszym czytaniu zabrakło mi czasu, aby ustosunkować się do projektu budżetu na 2008 r. w zakresie oświaty, nauki i szkolnictwa wyższego, dlatego chciałabym to uczynić teraz, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

    Jeśli chodzi o nakłady na oświatę, to główny nacisk został położony na modernizację systemu dostosowującą go do przemian zachodzących w Polsce i na świecie. Chodzi m.in. o zapewnienie młodym ludziom niezbędnych na rynku pracy kompetencji, a także o dofinansowanie zadań zmierzających do udzielania uczniom szeroko rozumianej pomocy. Zaplanowane zostały środki finansowe na kontynuację rozpoczętych inicjatyw zmierzających do wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz dalszy rozwój systemu pomocy materialnej dla uczniów w ramach narodowego programu stypendialnego. Wprawdzie w poprzedniej kadencji PSL, który teraz jest w koalicji rządowej, mocno optował za tym, aby zrównać kryterium dochodowe wymagane do otrzymania stypendium szkolnego z kryterium wymaganym do otrzymania stypendium socjalnego wyprowadzonego z ustawy o świadczeniach rodzinnych i wynoszącego 504 zł, ale nie zgłosił takiej poprawki do budżetu. Może to jest niedopatrzenie, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość taką poprawkę złoży. Godny zauważenia jest fakt, iż w projekcie budżetu rząd Jarosława Kaczyńskiego zabezpieczył środki na realizację rządowego programu kompleksowej pomocy uczniom niepełnosprawnym i ich rodzinom oraz na zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne.

    Na podkreślenie zasługuje zabezpieczenie środków na wprowadzenie języka angielskiego od pierwszej klasy szkoły podstawowej czy też upowszechnienie wychowania przedszkolnego.

    W ustawie budżetowej na 2008 r. przewidziano zwiększenie środków na finansowanie zadań oświaty. Gros z nich zostanie skierowanych do jednostek samorządu terytorialnego w postaci części oświatowej subwencji ogólnej, oprócz tego budżety samorządów w zakresie oświaty zostaną dodatkowo zasilone strumieniem dotacji z budżetu państwa przeznaczonych między innymi na dofinansowanie systemu pomocy materialnej dla uczniów czy dofinansowanie dla pracodawców kosztów przygotowania zawodowego młodocianych pracowników.

    Wydatki budżetu państwa na oświatę i wychowanie ujęte są także w budżetach właściwych ministrów i wojewodów oraz w kilku wielozadaniowych rezerwach celowych. W tym miejscu chciałabym się zatrzymać na chwilę nad sprawami dotyczącymi podwyżek płac dla nauczycieli.

    Ta grupa zawodowa od wielu lat oczekiwała na wzrost uposażeń. Rząd Jarosława Kaczyńskiego zagwarantował nauczycielom takie podwyżki nie tylko w tym roku, zaplanowane zostały one również w przyszłorocznym budżecie. Płace miały sukcesywnie wzrastać w kolejnych latach. Warunkiem realizacji tych podwyżek była zmiana ustawy Karta Nauczyciela, która została przyjęta przez Wysoką Izbę. To umożliwiło ustalenie odrębnej kwoty bazowej dla nauczycieli i zapewniło wzrost płac w wysokości co najmniej takiej, jak dla innych grup zawodowych sektora finansów publicznych. Jednak pan premier Donald Tusk obiecał nauczycielom podwyżki znacznie wyższe od tych, które zaproponował poprzedni rząd. Niestety, nie będzie znaczących podwyżek dla tej grupy zawodowej, ponieważ wprawdzie wprowadzono poprawkę dotyczącą zwiększenia wynagrodzeń, ale, po pierwsze, środki na to pochodzą głównie z FUS-u, a nie z oszczędności zapowiadanych przez rząd, a poza tym zaplanowana kwota 1800 mln jest, naszym zdaniem, niewystarczająca i wiele samorządów może sobie z tymi podwyżkami nie poradzić, zwłaszcza że nie są to pieniądze znaczone. Dlatego też nasz klub zgłasza, jako wniosek mniejszości, poprawkę zmierzającą do zwiększenia tej kwoty o 100 mln, z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli.

    Przy okazji chciałabym tutaj nawiązać do tego, co mówiła pani poseł Skowrońska. Rząd Prawa i Sprawiedliwości zapewnił w budżecie 3,2%...

    (Poseł Krystyna Skowrońska: 4%.)

    ...na podwyżki, plus 6% z obniżenia składki rentowej, czyli razem miało to być 9,3%, natomiast państwo proponowaliście zwiększenie o 200% kwoty 3,2%. W rezultacie jest to ok. 10%. Stąd pytanie, które należałoby zadać: Co to, państwa zdaniem, jest znacząca podwyżka? Czy to jest 50, czy 300 zł? To po pierwsze. A po drugie, to pytanie pewnie jeszcze zadam wtedy, kiedy na sali będzie obecna pani minister edukacji, żebyście państwo powiedzieli nauczycielom nie w procentach, ale w liczbach, ile wyniesie ta podwyżka płac dla nauczyciela stażysty...

    (Poseł Zbigniew Chlebowski: Powiemy, powiemy.)

    ...mianowanego, kontraktowego i dyplomowanego. Jeżeli jest to znacząca...

    (Poseł Zbigniew Chlebowski: 150 i 200 zł.)

    Netto, panie pośle, czyli to, co nauczyciel weźmie do kieszeni.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Państwo nie zrobiliście niczego więcej.) (Dzwonek)

    Pani pozwoli, że nie będę z panią dyskutować.

    Z edukacją nierozerwalnie związana jest nauka. Rok 2008 jest kolejnym rokiem wzrostu nakładów budżetowych na naukę o ponad 10%. W projekcie budżetu na następny rok podjęta została próba zwiększenia efektywności wydatkowania środków budżetowych na naukę poprzez skoncentrowanie ich na programach o strategicznym znaczeniu dla Polski i w powiązaniu z osiągnięciami naukowymi innych krajów Unii Europejskiej. Na podkreślenie zasługuje powołanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, którego celem jest osiągnięcie koncentracji środków finansowych na priorytetowych zadaniach, w szczególności z zakresu atomistyki, alternatywnych źródeł energii, ochrony zdrowia i rozwoju nowych technologii.

    W projekcie budżetu na 2008 r. nadal najpoważniejszą pozycję wydatków zaplanowanych na naukę stanowić będą środki na działalność statutową jednostek naukowych oraz badania własne szkół wyższych, co pozwoli na kontynuowanie zmian organizacyjnych i strukturalnych jednostek naukowych w celu zwiększenia ich potencjału badawczego oraz rozwoju kadry naukowej. Około 25% nakładów na naukę planuje się przeznaczyć na finansowanie projektów badawczych i celowych. Środki te zostaną w szczególności przeznaczone na projekty służące zwiększeniu zastosowań wyników badań naukowych w praktyce gospodarczej.

    W wyniku dyskusji w trakcie pierwszego czytania, a także po pracach w komisjach sejmowych Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość wniósł poprawkę, jako wniosek mniejszości, aby - w przypadku uzyskania do końca sierpnia 2008 r. wpływów z podatku od towarów i usług w wysokości 75 mln zł - upoważnić ministra finansów do uruchomienia rezerwy celowej na zwiększenie dotacji na działalność dydaktyczną w szkołach wyższych w kwocie 250 mln zł.

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Państwo wspiera finansowo działalność dydaktyczną prowadzoną przez szkoły wyższe. Na tę działalność z budżetu państwa na 2008 r. przekazane zostaną uczelniom publicznym dotacje na zadania związane głównie z kształceniem studentów studiów stacjonarnych, stacjonarnych studiów doktoranckich, kształceniem kadr naukowych, utrzymaniem uczelni, kształceniem i rehabilitacją leczniczą studentów niepełnosprawnych. W 2008 r. podejmowane będą także działania mające na celu rozwój infrastruktury szkolnictwa wyższego w celu zapewnienia odpowiedniej bazy dydaktycznej niezbędnej w procesie kształcenia. Zwiększenie dostępności wykształcenia wyższego dla osób w trudnej sytuacji materialnej i osób niepełnosprawnych ma być realizowane głównie poprzez udzielanie bezpośredniej pomocy materialnej. W budżecie państwa na 2008 r. zaplanowano środki, które zostaną przekazane uczelniom na wypłaty stypendiów socjalnych, mieszkaniowych, na wyżywienie, na zapewnienie środków specjalnych dla osób niepełnosprawnych, stypendiów za wyniki w nauce oraz na zapomogi. Ponadto przewidziano środki na potrzeby Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich. Wsparcie procesu studiowania realizowane będzie także poprzez dotowanie zadań inwestycyjnych.

    Reasumując, panie marszałku, Wysoka Izbo, w projekcie budżetu na 2008 r. w zakresie oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki wprowadzone zostały rzeczywiście niewielkie zmiany. W świetle zapowiedzi Platformy Obywatelskiej o znaczącym polepszeniu sytuacji finansowej w tych sektorach będziemy wnioskować o przyjęcie naszych poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jarosław Kalinowski)

Przebieg posiedzenia