6 kadencja, 32 posiedzenie, 2 dzień (17-12-2008)

11 punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy (druki nr 1184 i 1333).

Poseł Beata Kempa:

    Dziękuję, panie marszałku.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Procedując nad sprawozdaniem komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy (druki nr 1184 i 1333), należy zauważyć, że projekt ma na celu stworzenie precyzyjnych rozwiązań prawnych, które pozwolą na umieszczenie w wydzielonych pomieszczeniach tymczasowo aresztowanych i skazanych, jeśli ich konwojowanie z innej miejscowości w związku z udziałem w czynności sądowej łączyłoby się z nadmiernymi trudnościami lub kosztami, tylko na czas niezbędny do wykonania czynności. Dopuszcza się także czasowe umieszczenie takich osób w pomieszczeniu przeznaczonym dla osób zatrzymanych na czas trwania przeszkody uniemożliwiającej konwojowanie albo z powodów humanitarnych, jak już wspomnieli moi przedmówcy i co jest również zawarte w uzasadnieniu tego projektu. Zarządzenia w tym zakresie wydaje prezes sądu rozpoznającego sprawę w odniesieniu do tymczasowo aresztowanego pozostającego do dyspozycji sądu za zgodą tego sądu, a w odniesieniu do skazanego - za zgodą właściwego sędziego penitencjarnego. Według takiego zarządzenia, o którym mowa w art. 223b § 3, tymczasowo aresztowanemu lub skazanemu przysługuje złożenie zażalenia do sądu odwoławczego, przy czym sąd rozpoznaje takie zażalenie bezzwłocznie. Z kolei w razie uznania bezpodstawności umieszczenia w pomieszczeniu, o którym mówiliśmy, sąd poleca bezzwłoczne przeniesienie tymczasowo aresztowanego lub skazanego do właściwego aresztu śledczego lub zakładu karnego. Wobec takiego postanowienia sądu nie przysługuje złożenie zażalenia.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jak już wspomniał tutaj mój poprzednik, ta ustawa wprowadza istotne regulacje, jest niejako wyjątkiem od zasady, że tymczasowy areszt lub karę pozbawienia wolności wykonuje się inaczej w aresztach śledczych, a inaczej w zakładach karnych. Jest to podyktowane - jak wspomniałam - kosztami albo innymi względami związanymi chociażby z ekonomiką procesu czy też względami humanitarnymi.

    W przedłożeniu komisyjnym, jak również rządowym jest jeszcze jeden przepis, który w zasadzie nie zmienił swojego kształtu, stanowiący, iż minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem obrony narodowej i ministrem sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia wykaz pomieszczeń, o których mowa w art. 223b § 1, w których mogą być odrębnie umieszczani tymczasowo aresztowani i skazani, oraz odpowiednie warunki porównywalne z tymi określonymi dla aresztów śledczych i zakładów karnych, jeżeli chodzi o wykonywanie tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolności.

    Wysoka Izbo, myślę, że w tej sprawie będzie musiało być przygotowane nowe rozporządzenie. W mojej ocenie to rozporządzenie winno uwzględniać te kwestie, o których mówił Trybunał Konstytucyjny. Przypomnę - a robię to względem Wysokiej Izby, a także rządu, każdorazowo, ponieważ nie chcę być złym prorokiem we własnym kraju - że jeżeli nie podejmie się intensywnych działań w tym kierunku, to wyrok trybunału może spowodować bardzo poważne perturbacje względem budżetu państwa. Będę to mówić za każdym razem jako osoba, która przez półtora roku odpowiadała za polskie więziennictwo. Trybunał w swoim orzeczeniu zastrzegł, że jednemu skazanemu przysługuje 3,5 m². W takich warunkach skazany może odbywać karę pozbawienia wolności. Trybunał to zastrzegł. Niejednokrotnie również podkreślało to chociażby CPT, czyli organizacja, która bada kwestie związane z nieludzkim traktowaniem czy też torturami więźniów w krajach Unii Europejskiej. Niejednokrotnie zwracali też na to uwagę rzecznik praw obywatelskich, a także inne organizacje humanitarne.

    Chcę powiedzieć, że substancja, którą dysponuje więziennictwo, pochodzi w 70% sprzed I wojny światowej. Wydatki na tego typu cele nigdy nie były społecznie akceptowane. (Dzwonek) Rozpoczęliśmy realizację programu rządowego dotyczącego pozyskania 17 tys. dodatkowych miejsc dla osób osadzonych, głównie na bazie mienia powojskowego, tak aby zrobić to jak najmniejszym kosztem. Koszty znacznie obniżyliśmy, ponieważ byliśmy świadomi, że Trybunał Konstytucyjny może wydać taki, a nie inny wyrok i że może to spowodować roszczenia skazanych wobec Skarbu Państwa. Chcę przypomnieć, że jednak w kwestii tego budżetu, zarówno jeżeli chodzi o środki na dozór elektroniczny, których jest o ok. 19 mln zł mniej, niż przewiduje ustawa - przypomnijmy, że rozwiązania dotyczące tego dozoru przyjęła Wysoka Izba w całej rozciągłości, miało to spowodować poprawę sytuacji i obniżenie kosztów - jak i inne niekorzystne rozwiązania w tym zakresie, przyjęte i zaniechane, może to spowodować poważne perturbacje.

    Zatem, panie marszałku, Wysoka Izbo, te przepisy muszą wejść w życie. One obowiązywały wcześniej. Przy tej okazji wspominamy i wskazujemy na to, że rząd musi pochylić się nad tym bardzo poważnym problemem. Ta bomba, że tak powiem, została już odpalona. W tej chwili zostało chyba tylko 15 miesięcy na to, aby ten stan doprowadzić do zgodności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a będzie to niezwykle trudne.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Będziemy głosowali za przyjęciem tych przepisów, mimo że - tak jak mówię - przy tej okazji można było wprowadzić rozwiązania systemowe, jak chociażby przyjęcie wreszcie jednolitych przepisów związanych z konwojowaniem tymczasowo aresztowanych lub skazanych pomiędzy jednostkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia