1 kadencja, 21 posiedzenie, 1 dzień (22.07.1992)
(Początek posiedzenia o godz. 9 min 05)
(Na posiedzeniu przewodniczą marszałek Sejmu Wiesław Chrzanowski oraz wicemarszałkowie Józef Zych, Henryk Bąk, Andrzej Kern i Jacek Kurczewski)
Marszałek:
Otwieram posiedzenie.
(Marszałek trzykrotnie uderza laską marszałkowską)
Na sekretarzy powołuję panów posłów Marka Domina i Andrzeja Pawłowskiego.
Protokół i listę mówców prowadzić będzie pan poseł Andrzej Pawłowski.
Proszę panów posłów sekretarzy o zajęcie miejsc przy stole prezydialnym.
Protokół 20 posiedzenia Sejmu uważam za przyjęty wobec niewniesienia przeciwko niemu zastrzeżeń.
Porządek dzienny posiedzenia został paniom posłankom i panom posłom doręczony.
(Poseł Jacek Maziarski: Wnoszę zastrzeżenie do protokółu.)
Udzielę panu głosu we właściwym momencie.
Informuję, że Państwowa Komisja Wyborcza przedstawiła protokół ponownego podziału mandatów między ogólnopolskie listy kandydatów na posłów w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 1991 r.
Prezydium Sejmu, po porozumieniu z Konwentem Seniorów, proponuje wobec tego dodanie nowego punktu porządku dziennego - 16: Sprawozdanie Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich w sprawie przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą protokółu ponownego podziału mandatów między ogólnopolskie listy kandydatów na posłów w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 1991 r.
Ponadto proponuję skreślenie punktów 17 i 18 porządku dziennego dotyczących składu osobowego komisji sejmowych i rozpatrzenie ich na jednym z następnych posiedzeń Sejmu.
Odpowiedniej zmianie ulegną oznaczenia pozostałych punktów porządku dziennego.
Równocześnie Prezydium Sejmu proponuje, aby Sejm na podstawie art. 46 tymczasowego regulaminu Sejmu przystąpił do rozpatrzenia na obecnym posiedzeniu punktu porządku dziennego dotyczącego sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości oraz ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach, do którego druk został dostarczony w terminie późniejszym, niż to przewiduje art. 43 ust. 2 tymczasowego regulaminu Sejmu.
Zdaje się, że w związku z przedstawionym protokółem jako pierwszy zgłaszał się pan poseł Jacek Maziarski, później pan poseł Alojzy Pietrzyk, pan poseł Krzysztof Kamiński.
Proszę bardzo.
(Poseł Jacek Maziarski: Sprawa została wyjaśniona, panie marszałku.)
Sprawa została już wyjaśniona.
Proszę, pan poseł Alojzy Pietrzyk, później pan poseł Krzysztof Kamiński.
Marszałek:
Czy chce pan teraz zabrać głos w związku z tym wnioskiem? Bo chodzi o głos przeciw. Konieczny jest głos za i przeciw. Słucham?
(Poseł Krzysztof Kamiński: Tak, w związku z tym wnioskiem.)
Proszę bardzo.
Marszałek:
Dziękuję.
Teraz pan wystąpi przeciw tym wnioskom, tak? Chodzi o to, że mogą być głosy za i przeciw.
Pamiętam, jaka jest kolejność. Później pan zabierze głos.
Proszę bardzo.
Marszałek:
Dziękuję.
Obecnie głos zabierze pan poseł Aleksander Małachowski. W tej sprawie zgodnie z regulaminem może być jeden głos za, jeden przeciw. Nad wnioskami formalnymi nie ma debaty.
Marszałek:
Panie pośle, ten wniosek będzie poddany pod głosowanie.
Marszałek:
Panie pośle, to zgłosi pan w drugim punkcie porządku. Poproszę pana o to w odpowiednim punkcie porządku obrad, bo to już dotyczy sposobu prowadzenia obrad, nie dotyczy to samego punktu.
Marszałek:
A, chodzi o zdjęcie z porządku dziennego tego punktu. Dziękuję bardzo.
Czy w tej sprawie, bo w tej chwili... Nie chodzi już o ten wniosek, proszę państwa.
Proszę bardzo, pan poseł. Potem pani poseł Olga Krzyżanowska.
Marszałek:
Ta sprawa, zgodnie z regulaminem, nie jest przedmiotem debaty sejmowej.
Proszę, pani poseł Olga Krzyżanowska, później głos zabierze pani poseł.
(Głos z sali: Trochę z lewej proszę.)
Proszę państwa, to jest kwestia kolejności zgłoszeń, pan poseł zgłosił się później.
Marszałek:
Pani poseł, proszę bardzo.
Marszałek:
Czy pani poseł zgłasza nowy wniosek?
(Poseł Janina Kraus: Tak, zgłaszam nowy wniosek.)
Nowy, bo jeden już został zgłoszony.
Marszałek:
Czy w związku z tym poprzedni wniosek złożony przez przedstawiciela klubu Konfederacji Polski Niepodległej jest aktualny? (Poseł Krzysztof Kamiński: Tak, oczywiście.)
Czy to oznacza, że są dwa przeciwstawne wnioski złożone przez członków tego klubu? (Poseł Krzysztof Kamiński: Jakie przeciwstawne? Nie? Wolno komentować.)
Proszę bardzo, panie pośle.
Marszałek:
Dziękuję bardzo.
Najpierw proszę pana posła, a później zabierze głos pan poseł Alojzy Pietrzyk.
Marszałek:
Dziękuję .
Proszę pana posła.
Marszałek:
To jest punkt porządku, czy zapytanie poselskie?
(Poseł Maciej Manicki: Punkt porządku. To jest sprawa stosowania kar.)
Dziękuję.
Proszę bardzo, panie pośle.
Marszałek:
Informuję, że projekt tej uchwały skierowano do ekspertów, a obecnie będą ją rozpatrywały Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisja Ustawodawcza.
Proszę bardzo, teraz pan poseł ma głos.
Marszałek:
Chcę tylko poinformować, że rozpatrywanie tego punktu przewidziano w czasie następnego posiedzenia, ale oczywiście poddam pod głosowanie wniosek pana posła.
Marszałek:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę, pan poseł Longin Pastusiak.
Przepraszam, pan poseł Pastusiak był pierwszy. Panie pośle, pan jako następny zabierze głos.
Marszałek:
Panie pośle, proszę nie przedstawiać uchwały.
Marszałek:
Panie pośle...
Marszałek:
Szkoda, że wcześniej nie został on zgłoszony, bo jest zasadą, że projekty uchwał zgłasza się nie na posiedzeniu, tylko się wnosi do Kancelarii Sejmu. Chcę natomiast powiedzieć, że w proponowanym regulaminie, nad którym za chwilę będziemy dyskutować, ta sprawa jest przewidziana.
Proszę bardzo, najpierw pan poseł.
Marszałek:
Dziękuję.
Pan poseł, proszę bardzo.
Marszałek:
Panie pośle, sprawa regulaminu będzie omawiana za chwilę.
(Poseł Tadeusz Sytek: A wniosek, przecież mój wniosek leży od marca.)
Proszę bardzo, pan poseł.
Marszałek:
Dziękuję.
Proszę bardzo pana posła. Później zabierze głos pan poseł Jacek Soska.
Marszałek:
Proszę bardzo, pan poseł.
Marszałek:
Proszę bardzo, panie pośle.
Marszałek:
Dziękuję.
Proszę, pan poseł.
Poseł Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz
Marszałek:
Chciałem wyjaśnić, że ta sprawa jest uwzględniona w projektowanym porządku dziennym przyszłego posiedzenia.
Proszę bardzo, najpierw pan poseł.
Marszałek:
Panie pośle, w tej chwili są zgłaszane wnioski formalne dotyczące porządku dziennego posiedzenia, to nie jest debata.
Marszałek:
Panie pośle, w tej chwili są zgłaszane wnioski formalne dotyczące porządku dziennego, proszę więc liczyć się z tym, bo w ten sposób rzeczywiście zdezorganizujemy całą pracę Sejmu. Natomiast jest kwestia, jak wygląda przygotowanie tych ustaw przez komisje. Prezydium Sejmu wraz z przedstawicielami komisji te sprawy ustalało.
Proszę bardzo, pan poseł.
Marszałek:
Panie pośle, w tej chwili omawiamy sprawy dotyczące porządku dziennego posiedzenia. Proszę nie mówić na inne tematy.
Marszałek:
Ale w jakiej sprawie? Proszę na piśmie to sformułować.
Marszałek:
Proszę bardzo, pani poseł Halina Nowina-Konopka.
Marszałek:
Dziękuję.
Proszę, pan poseł Andrzej Wielowieyski.
Marszałek:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę, teraz pan poseł.
Marszałek:
Dziękuję.
Pan poseł Janusz Korwin-Mikke, później głos zabierze pan poseł.
Marszałek:
Proszę państwa, to jest sprawa regulaminowa. Będzie ona dyskutowana w trakcie rozpatrywania pierwszego punktu porządku dziennego.
Pan poseł, proszę bardzo.
Marszałek:
Proszę, pan poseł będzie łaskaw.
Marszałek:
Dziękuję.
Proszę pana posła.
Marszałek:
Panie pośle, w sprawie wniosków formalnych nie przeprowadzamy debaty. Odbieram panu głos. (Oklaski) Opowiedział się pan za, pan poseł Korwin-Mikke przeciw, i na tym sprawa się...
Marszałek:
Wniosek będzie poddany pod głosowanie. Nie może być debaty nad wnioskami formalnymi. Proszę się zapoznać z regulaminem.
Proszę, panie pośle.
Marszałek:
Dziękuję.
Proszę państwa, czy są jeszcze wnioski w sprawie porządku dziennego? Jeżeli nie, nie będzie potrzeby głosować nad pańskim wnioskiem.
Nie ma zgłoszeń. Wobec tego przechodzimy do rozstrzygnięcia sprawy wniosków.
Pierwszy wniosek - o wprowadzenie do porządku dziennego punktu dotyczącego stanowiska rządu wobec strajków i protestów pracowniczych, oceny obecnej sytuacji, propozycji rozwiązań i zasad prowadzenia rozmów - zgłosił pan poseł Alojzy Pietrzyk. Tak zdołaliśmy to zanotować. W zasadzie dwa następne wnioski, pana posła Krzysztofa Kamińskiego i pana posła Aleksandra Małachowskiego, dotyczą tego samego. To są tylko inne ujęcia tej sprawy.
(Poseł Krzysztof Kamiński: Debata, debata.)
Kwestia debaty. To jest kwestia dotycząca każdej sprawy, która jest przedmiotem naszych obrad. Otwiera się debatę. Jest to tylko kwestia stanowiska Izby w tej sprawie - czy prowadzić debatę czy nie. W tej chwili jednak jest omawiana tylko sprawa porządku obrad.
Wniosek pana posła Aleksandra Małachowskiego dotyczył informacji rządu o sytuacji społecznej w kraju oraz sposobów, jakimi rząd chce łagodzić te konflikty.
Chciałem zapytać: czy pan poseł może uznać, że to się pokrywa z tym pierwszym wnioskiem, czy też należy pana wniosek przegłosować osobno?
Marszałek:
Dziękuję bardzo.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem wniosku panów posłów Alojzego Pietrzyka, Krzysztofa Kamińskiego i Aleksandra Małachowskiego w sprawie poszerzenia porządku dziennego dzisiejszego posiedzenia o punkt dotyczący stanowiska rządu wobec obecnej sytuacji w kraju, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty 212 głosami przeciwko 26, przy 43 posłach wstrzymujących się od głosu. (Poruszenie na sali)
W tej chwili przeprowadzamy głosowanie nad wnioskami.
(Poseł Maciej Manicki: Chcę wycofać wniosek.)
A, jeśli wycofać, to proszę bardzo.
Marszałek:
Dziękuję bardzo panu posłowi.
W następnym wniosku chodzi o zdjęcie z porządku dziennego punktu 3 dotyczącego sprawozdania komisji o wykonywaniu uchwały Sejmu z dnia 28 maja br.; zgłosił ten wniosek pan poseł Aleksander Małachowski.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek nie został przyjęty. Za wnioskiem głosowało 31 posłów, przeciwko - 171, 87 wstrzymało się od głosu.
W następnym wniosku, pana posła Alojzego Szablewskiego, chodzi o wprowadzenie do porządku dziennego punktu dotyczącego informacji o podwyższeniu diet poselskich.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za tym wnioskiem, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku. (Wesołość na sali)
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że Sejm odrzucił wniosek większością 189 głosów przeciwko 2, przy 87 posłach wstrzymujących się od głosu.
Pani poseł Olga Krzyżanowska wnosi o przesunięcie realizacji punktu porządku dziennego dotyczącego sprawozdania komisji regulaminowej - w sprawie przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą protokołu ponownego podziału mandatów - tak aby punkt ten mógł być realizowany po posiedzeniu komisji, a więc o rozważenie tej sprawy w późniejszym terminie. Wobec tego chcę powiedzieć w imieniu Prezydium Sejmu, że wstrzymujemy tę sprawę, a po otrzymaniu sprawozdania komisji zaproponujemy ewentualne uzupełnienie porządku dziennego. Nie może być inaczej, skoro w tym momencie nie ma sprawozdania. Nie będę więc poddawał tego wniosku pod głosowanie.
Kolejny wniosek, wniosek pani poseł Janiny Kraus, o wysłuchanie informacji w sprawie polityki energetycznej kraju, tak? Czy polityki przemysłowej? (Poseł Janina Kraus: Nie, nie. Czy mogę sprecyzować?) Proszę bardzo, może pani poseł będzie łaskawa sformułować wniosek, a następnie poddam go pod głosowanie.
Marszałek:
Jeszcze nie otrzymałem tego projektu.
Marszałek:
Nie na moje ręce; był adresowany do mnie.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za wprowadzeniem tego projektu uchwały do porządku dziennego i zwolnieniem z rygorów dotyczących wnoszenia projektów uchwał, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został odrzucony większością 145 głosów przeciwko 52, przy 79 posłach wstrzymujących się od głosu.
Poddaję pod głosowanie wniosek pana posła Wojciecha Szczęsnego Zarzyckiego o uzupełnienie porządku dziennego o informację ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz ministra finansów w sprawie przeciwdziałania skutkom suszy.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za tym wnioskiem, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty większością 155 głosów przeciwko 40, przy 81 posłach wstrzymujących się od głosu.
Poddaję pod głosowanie wniosek pana posła Władysława Serafina o wprowadzenie do porządku dziennego obecnego posiedzenia informacji ministra finansów w sprawie możliwości realizacji skupu zbóż.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za tym wnioskiem, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty większością 149 głosów przeciwko 60, przy 70 posłach wstrzymujących się od głosu.
Poddaję pod głosowanie następny wniosek, wniosek pana posła Józefa Łochowskiego, o wprowadzenie do porządku dziennego obecnego posiedzenia punktu dotyczącego sprawozdania komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o izbach gospodarczych.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został odrzucony większością 128 głosów przeciwko 99, przy 54 posłach wstrzymujących się od głosu.
Kolejny wniosek, wniosek pana posła Longina Pastusiaka, dotyczy wprowadzenia do porządku dziennego obecnego posiedzenia projektu uchwały w sprawie kalendarza posiedzeń Sejmu w 1992 i 1993 r. (Poseł Longin Pastusiak: W styczniu 1993 r. dopiero.) Tak, w styczniu, ale jest to wniosek w sprawie uchwały dotyczącej kalendarza posiedzeń czy też projektu planu porządku obrad. Czy tak? Prosiłbym o sprecyzowanie treści wniosku.
Marszałek:
Czyli można powiedzieć: Wniosek w sprawie uchwały dotyczącej kalendarza posiedzeń Sejmu. (Poseł Longin Pastusiak: W sprawie usprawnienia pracy Sejmu.)
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty większością 171 głosów przeciwko 66, przy 57 posłach wstrzymujących się od głosu.
Następny wniosek, wniosek pana posła Piotra Barcińskiego, dotyczy zwiększenia do 4 godzin limitu czasu przeznaczonego na rozpatrywanie punktu interpelacje i zapytania poselskie na obecnym posiedzeniu.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za tym wnioskiem, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został odrzucony większością 136 głosów przeciwko 68, przy 74 posłach wstrzymujących się od głosu.
Kolejny wniosek, wniosek pana posła Marka Markiewicza, dotyczy wprowadzenia do porządku dziennego posiedzenia następującego punktu: Informacja ministra spraw wewnętrznych o wykonaniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za tym wnioskiem, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty większością 107 głosów przeciwko 88, przy 88 posłach wstrzymujących się od głosu.
Wniosek pana posła Jacka Soski dotyczy wprowadzenia do porządku obrad nowego punktu porządku dziennego: Rozpatrzenie sprawozdania Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej w sprawie osób odpowiedzialnych za import alkoholu. (Głosy z sali: Chodzi o głosowanie.) (Poseł Edward Rzepka: W kwestii formalnej.)
Proszę bardzo, pan przewodniczący komisji.
Marszałek:
Proszę państwa, poddaję ten wniosek pod głosowanie. Pozostaje kwestia, jaki zakres będzie mógł być rozpatrywany, ale to jest inna sprawa.
Kto jest za przyjęciem wniosku, proszę o podniesienie ręki i...
(Poseł Janusz Szymański: On jest prawnie niedopuszczalny.)
Kto jest przeciw?
(Głos z sali: Zgłasza się wnioskodawca.)
Słucham? Proszę państwa, jeśli jest jakieś nieporozumienie, jeszcze raz przystąpimy do głosowania.(Poruszenie na sali)
Proszę bardzo, pan poseł chce wyjaśnić.
Marszałek:
Proszę państwa, Prezydium Sejmu w tym trybie nie może być zobowiązane. Natomiast gdyby nawet ten wniosek został uchwalony, to mogłaby być tylko rozpatrywana sprawa, natomiast nie mogłyby być naruszone przepisy regulaminu.
(Poseł Janusz Szymański: Nie może być rozpatrzona.)
Nie, nie, to oczywiste, nie mogłaby zapaść w tym zakresie żadna decyzja. Rozumiem, że pan poseł w tym momencie ten wniosek wycofuje? Dziękuję bardzo.
Drugi wniosek pana posła Jacka Soski. Pan poseł wnosi o nieskreślanie punktu dotyczącego wyboru składu osobowego Komisji Nadzwyczajnej do Spraw Układu Europejskiego.
Kto jest za utrzymaniem tego punktu porządku dziennego, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty 126 głosami przeciwko 78, przy 83 posłach wstrzymujących się od głosu.
Trzeci wniosek pana posła Jacka Soski. Pan poseł proponuje skreślenie z porządku dziennego punktu dotyczącego projektów ustaw: o ochronie prawnej dziecka poczętego i o prawie do rodzicielstwa oraz projektu uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum dotyczącego dopuszczalności przerywania ciąży.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek nie został przyjęty.
Za przyjęciem wniosku głosowało 110 posłów, przeciw - 133, 45 posłów wstrzymało się od głosu.
Wniosek pana posła Andrzeja Tadeusza Mazurkiewicza o uzupełnienie porządku obrad o punkt: Informacja rządu w sprawie przeciwstawienia się przestępczości i patologii w gospodarce. Tak, rozumiem, było to sformułowane. Proszę tylko podać brzmienie tego punktu.
Poseł Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz
Marszałek:
Ten punkt jest w planie następnego posiedzenia Sejmu, ale skoro pan poseł zgłosił go dzisiaj, to poddaję to pod głosowanie.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za wprowadzeniem tego punktu do porządku dziennego tego posiedzenia Sejmu, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek nie został przyjęty.
Za przyjęciem wniosku głosowało72 posłów, przeciw - 149, 63 posłów wstrzymało się od głosu.
Wniosek pana posła Janusza Maksymiuka o uzupełnienie porządku obrad o punkt: Informacja rządu na temat realizacji uchwały Sejmu w sprawie cen minimalnych gwarantowanych.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku?
Kto jest przeciw ?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek nie został przyjęty.
Za przyjęciem wniosku głosowało 107 posłów, przeciw - 111, 45 posłów wstrzymało się od głosu.
Wniosek pana posła Czesława Sobierajskiego o przeprowadzenie pierwszego czytania projektów ustaw o ochronie prawnej dziecka poczętego i o prawie do rodzicielstwa oraz projektu uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum... Ach, dotyczący tylko kolejności rozpatrywania punktu 15 porządku dziennego. Chodzi o to, aby ten punkt rozpatrywany był w trzecim dniu posiedzenia jako pierwszy.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem tego wniosku?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty 124 głosami przeciwko 87, 69 posłów wstrzymało się od głosu. To jest tylko kwestia porządku obradowania.
I jeszcze jeden wniosek. Pan poseł Tadeusz Biliński wnosi o uzupełnienie porządku obrad o projekt rezolucji w sprawie sytuacji w spółdzielczości mieszkaniowej.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za uzupełnieniem porządku obrad o ten projekt rezolucji, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał od głosu?
Stwierdzam, że wniosek nie został przyjęty.
Za przyjęciem wniosku głosowało 72 posłów, przeciw - 116, 77 posłów wstrzymało się od głosu.
To już wszystkie wnioski, które zostały zgłoszone.
Czy po tym zmodyfikowaniu nie ma już zastrzeżeń do porządku dziennego?
Stwierdzam, że porządek odzienny, po wprowadzeniu tych uzupełnień, został przyjęty.
Informuję, że Senat nie wniósł poprawek do ustaw: o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne; o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 1 porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich o projekcie uchwały - regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (druki nr 116 i 360).
Proszę o zabranie głosu pana posła sprawozdawcę Bolesława Twaroga.
Marszałek:
Proszę państwa, jeszcze omówię wniosek w sprawie podziału czasu w tym punkcie porządku dziennego. Prosiłbym o niewychodzenie w tym momencie.
Prezydium Sejmu, po porozumieniu z Konwentem Seniorów, proponuje, aby Sejm przyjął ustalenie dla debaty w tym punkcie porządku dziennego dotyczące podziału czasu pomiędzy poszczególne kluby poselskie proporcjonalnie do ich liczebności, przewidziane dla debaty średniej, tj. od 5 do 35 minut, oraz wyznaczenie 5 minut dla wystąpień posłów nie zrzeszonych.
(Poseł Janusz Szymański: Jestem przeciw.)
Czy w tej sprawie? Proszę bardzo.
Marszałek:
Rozumiem, że pan poseł proponuje, żeby debata była nie ograniczona. Chcę jednak podkreślić, że również w wypadku ograniczonej debaty, zgodnie z regulaminem, wnioski zgłoszone na piśmie mają taki sam charakter, jak wnioski zgłoszone w czasie debaty. Ale oczywiście poddam to za chwilę pod głosowanie.
Proszę państwa, zostały zgłoszone dwa wnioski dotyczące trybu debaty. Czy jest inny wniosek?
(Głos z sali: Wniosek formalny do punktu 15. Czy będzie dyskusja?)
Panie pośle, w tej chwili przeszliśmy do omawiania punktu 1, więc w innych sprawach nie udzielam głosu.
Słucham? Proszę bardzo, inny wniosek formalny.
Marszałek:
Dziękuję.
Wysoka Izbo! Poddaję pod głosowanie wniosek...
(Poseł Janusz Szymański: Zmodyfikuję ten wniosek.)
Proszę bardzo.
Marszałek:
Wysoka Izbo! Poddaję zmodyfikowany wniosek pod głosowanie.
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem wniosku pana posła Janusza Szymańskiego, proszę podnieść rękę i nacisnąć przycisk. (94)
Kto jest przeciw? (93)
Kto się wstrzymał od głosu? (28)
Stwierdzam, że wniosek został przyjęty...
(Głosy z sali: Nie ma kworum.)
(Poseł Janusz Szymański: Trzeba powtórzyć głosowanie, nie ma kworum.)
Ach, nie ma kworum. Niestety, w tym stanie do sprawy powrócimy po sprawozdaniu pana posła sprawozdawcy. Jest to jeden z problemów regulaminowych.
Proszę, panie pośle.
Marszałek:
Panie pośle, chcę prosić o przedstawienie drugiej części sprawozdania po przerwie, ponieważ teraz zakończyliśmy omawianie pewnego fragmentu, a wydaje się, iż na ten temat pan poseł ma jeszcze dużo do powiedzenia i to potrwa, prawda?
(Poseł Bolesław Twaróg: Moje sprawozdanie będzie trwało jeszcze 15 minut. Serdecznie panu marszałkowi dziękuję...)
Jeżeli 15 minut, to bardzo proszę, panie pośle.
(Poseł Bolesław Twaróg: Panie marszałku, serdecznie dziękuję za zrobienie przerwy w tej chwili. Bardzo chętnie dokończę po przerwie.)
Dziękuję.
Proszę posła sekretarza o odczytanie komunikatów.
Potem zgodnie z programem ogłoszę półgodzinną przerwę, po której głos zabierze pan poseł sprawozdawca.
Marszałek:
Dziękuję.
Ogłaszam przerwę do godziny 11.30.
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 11 min 03 do godz. 11 min 35)
Marszałek:
Wznawiam obrady.
Kontynuujemy rozpatrywanie sprawozdania Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich o projekcie uchwały - regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Proszę pana posła sprawozdawcę o kontynuowanie sprawozdania.
Marszałek:
Dziękuję bardzo panu posłowi sprawozdawcy.
Obecnie proszę o zabranie głosu w imieniu Prezydium Sejmu pana wicemarszałka Józefa Zycha. Chciałem przypomnieć, że zgodnie z regulaminem Prezydium Sejmu w tym zakresie ma prawo występować z inicjatywą, zgłaszać wnioski, Prezydium Sejmu więc postanowiło na podstawie własnych doświadczeń i trudności przedstawić również wnioski.
Proszę bardzo pana marszałka.
Wicemarszałek Józef Zych:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Prezydium Sejmu zostało zobowiązane do dokonania analizy nieobecności posłów na posiedzeniach Sejmu i w komisjach sejmowych. Opracowane w tym celu szczegółowe dane dotyczące poszczególnych posłów zostały przekazane klubom poselskim. W chwili obecnej Prezydium Sejmu pragnie przedstawić kilka uwag o charakterze ogólnym. Będą one mogły być wykorzystane w debacie nad rozwiązaniami proponowanymi w projekcie regulaminu Sejmu.
Analizą objęto okres od początku kadencji do końca maja br. W tym czasie Sejm odbył 17 posiedzeń, które trwały 43 dni. Objęto również analizą 636 posiedzeń komisji sejmowych. Należy podkreślić, że dane te wynikają głównie z analizy list obecności. Nieobecność posłów na posiedzeniach Sejmu, zgodnie z zapisami na listach obecności, wahała się od 0,65% w pierwszym dniu pierwszego posiedzenia Sejmu tej kadencji do 20%; przeciętna wynosiła około 10%, przy czym 104 posłów legitymuje się 100-procentową frekwencją, 235 posłów ma od 1 do 5 dni nieobecności, 85 posłów - od 6 do 10 dni, a 24 posłów od 11 do 20 dni nieobecności.
Oparcie się na listach obecności przy ustalaniu nieobecności posłów ma swe konsekwencje, w praktyce bowiem posłowie nie zawsze podpisywali listy. Jeżeli jednocześnie zabierali głos w debacie, to starano się uwzględnić te przypadki w analizach, ale jeżeli obecny na posiedzeniu poseł nie podpisał listy i nie zabierał głosu, to wtedy powstawał problem rozwiązania tego zagadnienia i w tym krótkim czasie oczywiście uznawano go za nieobecnego. Sprawa ta dotyczy również posiedzeń komisji sejmowych i w tym wypadku jest jeszcze trudniejsza do weryfikacji.
Należy podkreślić, że listy obecności będą w pełni oddawały rzeczywistość pod warunkiem skrupulatnego ich podpisywania przez posłów. Pozwoli to także na uniknięcie ewentualnych nieporozumień. Dane te nie obrazują jednak frekwencji w czasie trwania poszczególnych posiedzeń Sejmu. W dotychczasowej działalności nie potrafiliśmy, zdaniem Prezydium Sejmu, wykształcić takich form działania i takich obyczajów sejmowych, które zapewniałyby zdolność do podejmowania decyzji w toku częstych i długotrwałych posiedzeń Sejmu w każdej chwili, gdy stan rozpatrywania sprawy na to pozwala.
Należy także podkreślić, że częste, pracochłonne i długotrwałe posiedzenia Sejmu z istoty rzeczy nie mogą przez cały czas ich trwania w równym stopniu koncentrować uwagi poselskiej. Prezydium Sejmu ze swej strony podejmuje próby wyznaczania w ramach posiedzeń określonego dnia i godziny przeprowadzania głosowań. Niezbędne jest tu współdziałanie klubów poselskich, które powinny zapewnić, aby w czasie trwania posiedzenia, a nie tylko w czasie głosowania, była obecna na sali obrad przynajmniej połowa składu poszczególnych klubów.
W niezadowalającym zakresie realizowany jest regulaminowy obowiązek usprawiedliwiania nieobecności; usprawiedliwiony jest stosunkowo niewielki procent nieobecności na posiedzeniach Sejmu. Formalnie rzecz biorąc, istotną sprawą jest to, jak faktycznie kształtują się przyczyny usprawiedliwionej czy nie usprawiedliwionej nieobecności. Nieobecności w poszczególnych komisjach usprawiedliwiane są w zróżnicowanym stopniu - od braku w ogóle takich usprawiedliwień do usprawiedliwiania w granicach do 20%. Przedkładanie usprawiedliwień na piśmie, jak wymaga tego regulamin, jest rzadkością.
Zdaniem Prezydium Sejmu niezbędne jest ustalenie kryteriów usprawiedliwiania nieobecności, np. jedynie w przypadkach choroby i zdarzeń losowych oraz z powodu wykonywania zadań zleconych przez Sejm lub komisję. Natomiast we wszystkich innych przypadkach nieobecność byłaby usprawiedliwiona po uzyskaniu przez posłów urlopu od wykonywania obowiązków poselskich.
Przeciętna frekwencja, na podstawie danych z list obecności, jest, jak już powiedziałem, zróżnicowana i - bez uwzględnienia Komisji Ustawodawczej - wynosi 68%. W komisjach dotkliwie czasami występuje problem uzyskania kworum, ponieważ w przeciwieństwie do obrad Sejmu, gdzie posłowie powracają na salę posiedzeń, w komisjach - opuszczając posiedzenie przed zakończeniem prac - uniemożliwiają w wielu wypadkach kontynuowanie obrad. Osiąganie wymaganego kworum utrudnia także postawa posłów, którzy są nieaktywni w komisji. Jak stwierdzono, wielu członków komisji było nieobecnych na więcej niż połowie posiedzeń komisji; w 9 przypadkach dotyczy to Komisji Kultury i Środków Przekazu, w 7 - Komisji: Łączności z Polakami za Granicą, Spraw Zagranicznych, Sprawiedliwości, Samorządu Terytorialnego, Polityki Społecznej, Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów, w 6 przypadkach ani razu posłowie nie pojawili się na posiedzeniach komisji, do której zostali wybrani, w kilkunastu - nieobecność przekracza nawet 80%. Z drugiej strony należy podkreślić, że 53 posłów ma 100-procentową obecność na posiedzeniach komisji, w tym 11 posłów pracuje w dwóch, a 3 w trzech komisjach.
Wysoki Sejmie! Sprawa dyscypliny i nieobecności jest sprawą ogromnie skomplikowana. Nie da się jej wyjaśnić do końca tylko przez analizy liczbowe. Proszę zwrócić uwagę na bardzo ważne zagadnienie. Ostatnio doręczono nam wyniki badania opinii społecznej na temat posłów. Czego oczekują nasi wyborcy? Oczekują oni tego, aby posłowie głównie reprezentowali ich w swoich okręgach wyborczych. I tu dotykamy sprawy bardzo istotnej, która musi być wzięta pod uwagę. Mianowicie tak częste posiedzenia Sejmu, komisji uniemożliwiają nam bardzo często prowadzenie nowego działania i spotkań z posłami. Sądzę, że te kwestie, które tak często są podnoszone w czasie posiedzeń Prezydium Sejmu i Konwentu Seniorów, żeby uporządkować obrady Sejmu, aby umożliwić posłom działalność w terenie, szczególnie jeżeli działają oni w okręgu składającym się z 2 czy z 3 województw, są ogromnie ważne. Należy także brać pod uwagę to, że przecież nasi wyborcy, którzy zgłaszają się do biur poselskich z różnymi sprawami, nie zawsze przyjmują do wiadomości fakt, że w tym czasie musimy być na posiedzeniach komisji, bo uważają, że ich problemy są zasadnicze. Myślę, że dla społeczeństwa jest bardzo ważne, aby przy ocenie działalności pracy posłów brać również pod uwagę te zagadnienia równowagi. A w ogóle sądzę, że sprawa oceny dyscypliny poselskiej jest o wiele bardziej skomplikowana niż zdążyliśmy to przedłożyć i wymaga uczciwych i rzetelnych badań.
Zdaniem Prezydium Sejmu nad właściwą aktywnością członków komisji powinny czuwać przede wszystkim prezydia komisji, które powinny sygnalizować klubom poselskim konieczność imiennej zmiany składu komisji, o ile obiektywne przyczyny uniemożliwiają angażowanie się poszczególnych posłów w prace komisji. W przypadkach daleko posuniętej bierności powinny reagować kluby poselskie.
Analiza materiałów dotyczących nieobecności posłów na posiedzeniach Sejmu i komisji sejmowych, przypadki niedopełniania obowiązku podpisywania listy obecności, braki w usprawiedliwianiu nieobecności wskazują na celowość wprowadzenia do regulaminu Sejmu przepisów wiążących niedopełnienie obowiązków poselskich w zakresie obecności z potrącaniem części diet poselskich. Wysokość tego potrącenia, jak i określenie warunków, w jakich mogłoby ono nastąpić, to sprawa dyskusji, ale muszą być to przypadki ewidentnie udowodnionych zaniedbań, a nie obiektywnych przyczyn nieobecności.
Analiza nieobecności posłów na posiedzeniach komisji sejmowych nasuwa także wiele refleksji o charakterze ogólnym. Kluby poselskie proponując kandydatów na członków komisji powinny brać pod uwagę ich możliwości, jeżeli chodzi o czas. To, że proponuje się do pracy komisyjnej zaangażowanych w działalność polityczną czołowych działaczy poszczególnych klubów, nie zawsze zdaje egzamin, przykładem może być praca komisji konstytucyjnej. Zastanowienia wymaga również kwestia dążenia do angażowania w prace komisyjne w zasadzie wszystkich posłów. Być może w szerszym zakresie należałoby realizować podział pracy polegający na kierowaniu części posłów do prac w komisjach, a części do innej działalności, na przykład klubowej.
Wydaje się także, że ponownego i głębokiego rozważenia wymaga sprawa liczby stałych komisji sejmowych w związku z rosnącą tendencją do powoływania komisji nadzwyczajnych. Trzeba szerzej spojrzeć na ten problem, może nawet wyprzedzić niektóre przyszłościowe rozwiązania w strukturach rządu, na przykład w zakresie spraw gospodarczych.
Wreszcie rozważenia wymaga sprawa liczebności komisji sejmowych. Należy zastanowić się, czy nasze komisje nie są zbyt duże. Utrudnia to uzyskiwanie kworum i osłabia indywidualne poczucie odpowiedzialności za wyniki prac komisji.
Wysoki Sejmie! Problem dyscypliny poselskiej rozpatrywany w aspekcie sprawności działania Sejmu to tylko jedno z ważnych zagadnień wymagających rozwiązania. Sprawą zasadniczą jest wprowadzenie w projektowanym regulaminie Sejmu takich rozwiązań, które zapewnią zgodność uregulowań zawartych w Konstytucji i innych ustawach z procedurą sejmową, tak aby wyeliminować wszelkie niejasności i niespójności, aby zapewnić sprawność działania Sejmu i jego organów oraz ograniczyć do minimum margines możliwych pułapek proceduralnych. Niejednokrotnie na tej sali doświadczaliśmy skutków niedoskonałości tymczasowego regulaminu, jego niedostosowania do obecnych potrzeb Sejmu, zdarzały się wręcz sytuacje formalnoprawne umożliwiające różne interpretowanie tego regulaminu czy jego obchodzenie.
Prezydium Sejmu, które w praktyce jest pierwszym wykonawcą, a powinno być także stróżem regulaminowego postępowania, od pierwszej chwili, gdy podjęto prace nad nowym regulaminem Sejmu Rzeczypospolitej, włączyło się w tok tych prac. Uznając, że regulamin Sejmu jest wewnętrzną konstytucją Sejmu, Prezydium Sejmu przedkłada uwagi do projektowanego regulaminu oraz propozycje poprawek. Zmierzamy w nich do udoskonalenia projektu, propozycje te są także wynikiem doświadczeń w stosowaniu dotychczasowego regulaminu oraz przeprowadzonych studiów porównawczych dokumentów pochodzących z różnych okresów polskiego parlamentaryzmu. Propozycje poprawek oraz uzupełnień Prezydium Sejmu przekazało na piśmie Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Są wśród nich zarówno poprawki o charakterze redakcyjnym, jak i o charakterze instytucjonalnym, regulująco-uprawnieniowym. W swoim wystąpieniu w imieniu Prezydium Sejmu zajmę się tą drugą kategorią wniosków.
Wysoki Sejmie! Sprawa wyboru marszałka Sejmu jest problemem, który zdaniem Prezydium Sejmu wymaga praktycznego rozwiązania do końca - art. 3 ust. 2 i 3. Prezydium Sejmu jest zdania, że w ostatniej turze głosowania, jeżeli do niego dojdzie, wybór powinien nastąpić większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów. Takie rozwiązanie może usprawnić procedurę wyboru, przy czym zachowana będzie ogólna formuła większościowa. Kilka minut temu mówiłem m.in. o problemach związanych z nie usprawiedliwioną nieobecnością posłów oraz o kwestiach związanych z dyscyplinowaniem prac Sejmu. Zdaniem Prezydium Sejmu dotychczasowe doświadczenia uzasadniają wprowadzenie w art. 8 dwóch uregulowań. Pierwsze - że dane o nie usprawiedliwionych nieobecnościach posłów na posiedzeniach Sejmu lub komisji sejmowej będą ogłaszane. W tym miejscu nie mógłbym się zgodzić z posłem sprawozdawcą, że ta jawność ma dotyczyć przede wszystkim prasy, bo myślę, że jawność ma o wiele szersze znaczenie przede wszystkim dla samego Sejmu i tutaj nasi znakomici dziennikarze nie mogą być postrachem dla posłów, a ogłoszenia w prasie jedyną dyscyplinującą nas formą. I drugie - że w razie niemożności wykonywania z ważnych przyczyn obowiązków poselskich poseł może otrzymać urlop. Występując o udzielenie urlopu poseł przedkłada opinię prezydium klubu, którego jest członkiem. Urlopu do 7 dni udziela marszałek Sejmu, natomiast na czas dłuższy Prezydium Sejmu.
Ważnym zagadnieniem, które wystąpiło szczególnie jaskrawo w wypadku uchwały lustracyjnej Sejmu, jest sposób postępowania z projektami ustaw i uchwał, jeżeli budzi wątpliwości to, czy są one zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Prezydium Sejmu proponuje, aby w art. 31 regulaminu dodać ust. 5 o treści: ˝Projekty ustaw i uchwał, co do których istnieje wątpliwość, czy nie są sprzeczne z prawem, Prezydium Sejmu może skierować celem wyrażenia opinii do Komisji Ustawodawczej, która większością 3/5 głosów może zaopiniować projekt jako niedopuszczalny˝.
Wobec wprowadzenia w art. 40 i 44 trzech czytań Prezydium Sejmu proponuje uzupełnienie art. 36 o zapis ust. 1a: ˝W przypadku pierwszego czytania projektu ustawy albo uchwały na posiedzeniu Sejmu niedopuszczalne jest zgłaszanie poprawek˝, a więc w ten sposób sprawa byłaby jednoznacznie rozstrzygnięta.
Proponuje się także przeredagowanie art. 47 dotyczącego skróconego postępowania w wypadku projektów ustaw i uchwał. Zdaniem Prezydium Sejmu ważne jest właściwe zdefiniowanie i usystematyzowanie takich pojęć, jak: rezolucja, deklaracja, apel i oświadczenie. Odpowiednie propozycje w tej sprawie dotyczą także redakcji art. 56 i zostały komisji przekazane.
Wysoki Sejmie! Często z tej trybuny padały żądania, aby we wszystkich posiedzeniach Sejmu brali udział członkowie rządu. Dzisiaj byliśmy świadkiem wymiany poglądów na ten temat pomiędzy panem posłem Korwin-Mikke a panem posłem Sytkiem. Zdarzały się bowiem przypadki, że ławy rządowe były prawie puste i w tych warunkach niemożliwe było uzyskanie od członków rządu stosownych wyjaśnień. W takich sytuacjach członkowie rządu tłumaczyli swoją nieobecność koniecznością wykonywania obowiązków rządowych. Jednym słowem, mieli usprawiedliwienie. Według Prezydium Sejmu do tego zagadnienia należy podejść racjonalnie. Racjonalność w rozumieniu Prezydium Sejmu polegałaby na wprowadzeniu w art. 96 ust. 3 następującego uregulowania w tej sprawie: Proponujemy zapis: ˝W posiedzeniach Sejmu uczestniczą członkowie Rady Ministrów, prezes Najwyższej Izby Kontroli i prezes Narodowego Banku Polskiego lub ich upełnomocnieni przedstawiciele, jeżeli ich obecność jest niezbędna ze względu na sprawy będące przedmiotem posiedzenia Sejmu˝.
Problemem, który z jednej strony jest wyrazem dużej aktywności i zaangażowania posłów, z drugiej zaś przysparza kłopotów Prezydium Sejmu i przedłuża obrady, jest sprawa zgłaszanych w toku obrad wniosków formalnych dotyczących różnych spraw, w tym wprowadzenia do porządku dziennego obrad punktów dotyczących spraw pilnych, wręcz nagłych. Sądzę, Wysoki Sejmie, że m.in. problemy związane z takimi sytuacjami, jak te, które wystąpiły dzisiaj, nie mogą być upraszczane, bo te sytuacje są również wynikiem sposobu pojmowania przez posłów swojej roli i potrzeby podejmowania w tej Izbie ważnych problemów. Kwestia polega jednak na tym, że nasze możliwości pracy w Sejmie są ograniczone. Dlatego też należy szukać racjonalnego rozwiązania, aby można było to wszystko pogodzić, bo taka sytuacja oczywiście powoduje komplikacje, na przykład konieczność przeniesienia punktów dotyczących ważnych problemów, ujętych w porządku obrad, na inne posiedzenie. W celu uporządkowania podniesionych kwestii Prezydium Sejmu proponuje dwa rozwiązania. Po pierwsze - regulaminowe określenie warunków złożenia nagłego wniosku o zmianę porządku dziennego. Byłoby to zawarte w art. 99 ust. 4 -7. Prezydium Sejmu zaproponowało też rozwiązanie techniczno-legislacyjne. I drugie - uściślenie w art. 108 ust. 1a - że wnioski formalne mogą dotyczyć wyłącznie spraw będących przedmiotem porządku dziennego.
Prezydium proponuje także regulaminowe określenie warunków, w których dopuszcza się reasumpcję głosowania - art. 113 ust. 1 i 2. Mianowicie proponuje się, aby określić, że w razie wątpliwości co do głosowania Sejm może dokonać jego reasumpcji i że wniosek w sprawie reasumpcji może być zgłoszony na tym samym posiedzeniu w ramach tego samego punktu porządku dziennego.
Kluczowe znaczenie ma precyzyjne określenie uprawnień i obowiązków marszałka Sejmu oraz Prezydium Sejmu. W odniesieniu do marszałka Sejmu w art. 11 pkt 8 proponuje się zapis, zgodnie z którym sprawuje on pieczę nad spokojem i porządkiem na terenie Sejmu.
Wobec wielu skarg na niewywiązywanie się przez organy państwowe z obowiązków ustawowych mających ułatwić pracę posłów Prezydium Sejmu proponuje w art. 13 ust. 1 pkt 10 następujący zapis: ˝Prezydium Sejmu udziela posłom niezbędnej pomocy w ich pracy, w tym czuwa nad wykonaniem wobec nich przez organy państwowe i inne jednostki organizacyjne obowiązków określonych w ustawie o prawach i obowiązkach posłów i senatorów˝.
W odniesieniu do uprawnień dyscyplinujących marszałka, proponuje się odpowiednie uregulowanie w art. 101 projektu regulaminu zmierzające do stworzenia prawnych możliwości przywrócenia porządku na sali obrad.
Wysoki Sejmie, przedłożony przez Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich projekt usuwa wiele niejasności, życie dowodzi jednak, że wątpliwości natury prawnej mogą powstać w różnych sytuacjach. Wielokrotnie prowadziliśmy na tej sali długie spory proceduralne, w tym także z prowadzącym obrady, między innymi o to, czego mogą dotyczyć wnioski formalne. Prezydium Sejmu jest zdania, że wnioski formalne mogą dotyczyć wyłącznie spraw będących przedmiotem porządku dziennego. Odpowiedni zapis w tej sprawie powinien znaleźć się w art. 108.
Sprawność postępowania w Sejmie wymaga także określenia trybu dokonywania wykładni regulaminu oraz organów do tego uprawnionych. Stąd też Prezydium Sejmu jest zdania, że powinien znaleźć się zapis o następującej treści: ˝Marszałek Sejmu czuwa nad przestrzeganiem w toku obrad regulaminu, ma on prawo dokonywać ostatecznej wykładni regulaminu Sejmu, a w przypadkach wątpliwych może odwołać się do decyzji Sejmu˝.
Oddzielnym problemem jest regulaminowe określenie interpelacji i zapytań poselskich, sytuacja jest dość zróżnicowana. W wypadkach pisemnych odpowiedzi na interpelację mamy do czynienia niekiedy z przekraczaniem terminu przewidzianego na odpowiedź. Trudności występują z ustnymi odpowiedziami na interpelację, a zwłaszcza na zapytania. Sytuacja na tym odcinku budzi niepokój klubów i posłów. Do Prezydium Sejmu wpłynęło ostatnio pismo klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej dotyczące tej kwestii, a na posiedzeniu Sejmu wypowiadał się także w tej sprawie pan poseł Władysław Adamski.
Prezydium Sejmu stwierdza, że istnieją ograniczone możliwości i nie sposób na posiedzeniach Sejmu zwiększyć wymiar czasu przewidzianego na odpowiedzi na interpelacje i zapytania bez szkody w spełnianiu przez Sejm swych podstawowych funkcji. W tej sytuacji Prezydium Sejmu kieruje jedynie najważniejsze interpelacje do ustnych odpowiedzi. Popiera zatem propozycje zawarte w projekcie regulaminu dotyczące trybu rozpatrywania interpelacji. Proponuję, aby Prezydium Sejmu było uprawnione do określenia trybu interpelacji, jak też zapytań, które wbrew regulaminowi nie dotyczą spraw mniejszej wagi, lecz mają szersze znaczenie. Powinno to wpłynąć na ukształtowanie właściwych relacji między liczbą zapytań i interpelacji.
Informuję, że Prezydium Sejmu zamierza wystąpić z inicjatywą, aby na następnym posiedzeniu Sejm podjął uchwałę zobowiązującą rząd do udzielenia w ciągu 3 tygodni jednorazowo, w trybie wyjątkowym, pisemnych odpowiedzi na zaległe zapytania. W czasie dzisiejszej krótkiej debaty problem ten także był podnoszony.
Wysoki Sejmie, Prezydium Sejmu przekazało do Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich łącznie 54 propozycje. Chciałbym, aby Wysoka Izba przyjęła nasze propozycje i wnioski dotyczące uregulowań jako wyraz głębokiego zaangażowania się Prezydium Sejmu w uregulowanie regulaminowe naszych wszystkich kwestii i w tworzenie nie tylko konstytucji Sejmu, ale także takiego obrazu Sejmu, na jaki on zasługuje. Sądzę, że włączenie Komisji Ustawodawczej do tej pracy będzie miało także decydujące znaczenie.
Marszałek:
Dziękuję panu marszałkowi.
Obecnie przejdziemy do debaty, z tym że dalej obrady poprowadzi pan marszałek Józef Zych.
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Józef Zych)
Wicemarszałek Józef Zych:
Wysoki Sejmie, zgodnie z tym co zapowiedział pan marszałek Chrzanowski, przystępujemy obecnie do debaty.
Otwieram dyskusję.
W pierwszej kolejności wysłuchamy oświadczeń klubowych.
Jako pierwszy głos zabierze pan poseł Ludwik Turko z Klubu Parlamentarnego Unia Demokratyczna, a kolejnym mówcą będzie pan poseł Bogumił Zych z klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję panu posłowi.
O zabranie głosu proszę pana posła Bogumiła Zycha z Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Kolejnym mówcą będzie pan poseł Aleksander Bentkowski, Polskie Stronnictwo Ludowe.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję panu posłowi.
O zabranie głosu proszę pana posła Aleksandra Bentkowskiego z Polskiego Stronnictwa Ludowego. Kolejnym mówcą będzie pan poseł Stanisław Rakoczy, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję panu posłowi.
Obecnie głos zabierze pan poseł Stanisław Rakoczy, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe. Kolejnym mówcą będzie pan poseł Krzysztof Król, Konfederacja Polski Niepodległej.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję bardzo.
O zabranie głosu proszę pana posła Krzysztofa Króla z Konfederacji Polski Niepodległej. Jako ostatni przed przerwą obiadową wystąpi pan poseł Jan Rzymełka, Klub Liberalno-Demokratyczny.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję panu posłowi.
Wysoki Sejmie, pragnę wyjaśnić, iż minister Stemplowski, szef Kancelarii Sejmu, przebywa obecnie na urlopie. Natomiast problemy organizacyjne kancelarii, o których mówił pan poseł Król, są w tej chwili przedmiotem zainteresowania Prezydium Sejmu, a szczególnie marszałka Chrzanowskiego. Pragnę poinformować, że marszałek Chrzanowski zarządził pełną analizę Biura Studiów i Ekspertyz, również od strony, o której mówił pan poseł Król, a mianowicie kwalifikacji itd. Tymi sprawami zajmie się Prezydium Sejmu, zajmie się też strukturą organizacyjną Kancelarii Sejmu. Przypomnę także, iż Prezydium Sejmu zastanawiało się, czy nie zasięgnąć opinii z zewnątrz na temat takiego zorganizowania pracy kancelarii, żeby jak najlepiej służyła posłom. Rzeczywiście, Prezydium Sejmu zgadza się z poglądem pana posła, iż Kancelaria Sejmu jest po to, aby jak najlepiej organizować prace posłów i aby w każdej chwili służyć nam pomocą. Takie zresztą było uzasadnienie przy powoływaniu Biura Studiów i Ekspertyz.
Pan poseł Jan Rzymełka, Klub Liberalno-Demokratyczny.
Bardzo proszę.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję panu posłowi.
Wysoki Sejmie! Od rozpoczęcia dzisiejszych obrad w czasie debaty pojawia się jeden istotny problem - planowania przez Prezydium Sejmu posiedzeń Sejmu, terminarza. Pragnę przypomnieć, iż ustalono zasadę, że posiedzenia będą odbywać się co dwa tygodnie. Ostatnio były istotne zakłócenia, porządek dzienny przewidziany do 31 lipca został doręczony. Natomiast w najbliższym czasie odbędzie się spotkanie Prezydium Sejmu i rządu w sprawie ustalenia terminarza prac legislacyjnych w Sejmie i wtedy będzie możliwe bliższe określenie nie tylko terminów, ale także i tematyki obrad. To pierwsza sprawa.
Druga sprawa. W czasie tej debaty bardzo łatwo było zauważyć, że wśród nas, posłów, są rozbieżne zdania co do charakteru prawnego diety. Używano pojęć ˝przychód˝, ˝wynagrodzenie˝ i inne. Sądzę, że Prezydium Sejmu, które jest uprawnione do ustalania wysokości, powinno to zagadnienie wyjaśnić, gdyż jeżeli w tej Izbie są wątpliwości, to trudno się dziwić, że potem problem diety budzi takie szczególne zainteresowanie.
Na prośbę pana posła sprawozdawcy proszę posłów, którzy zabierając głos zgłosili poprawki do tekstu projektu regulaminu Sejmu, o złożenie ich na piśmie do Sekretariatu Posiedzeń Sejmu. Dotyczy to również pań i panów posłów, którzy będą zabierać głos w tej debacie i będą zgłaszać poprawki. Usprawni to pracę.
Obecnie proszę o odczytanie komunikatów.
Wicemarszałek Józef Zych:
Dziękuję bardzo.
Obecnie zarządzam przerwę do godziny 15.15.
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 13 min 45 do godz. 15 min 15)
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Wznawiam obrady.
Kontynuujemy dyskusję nad sprawozdaniem komisji o projekcie uchwały - regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Głos ma pani poseł Teresa Liszcz, Porozumienie Centrum. Następnym mówcą będzie pan poseł Stefan Szańkowski, Porozumienie Ludowe.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję pani poseł.
Głos ma pan poseł Stefan Szańkowski, Porozumienie Ludowe. Następnym mówcą będzie pan poseł Jan Kulas, NSZZ ˝Solidarność˝.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Jan Kulas, NSZZ ˝Solidarność˝. Następnym mówcą będzie pan poseł Tadeusz Kowalczyk, Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie.
Proszę bardzo.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Panie pośle, najmocniej...
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Tadeusz Kowalczyk, Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie. Następnym mówcą będzie pan poseł Janusz Choiński, Ruch dla Rzeczypospolitej.
Poseł Tadeusz Kowalczyk s. Franciszka
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Janusz Choiński, Ruch dla Rzeczypospolitej. Następnym mówcą będzie pani poseł Anna Knysok, Partia Chrześcijańskich Demokratów.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pani poseł Anna Knysok, Partia Chrześcijańskich Demokratów. Następnym mówcą będzie pan poseł Józef Hermanowicz, Chrześcijańska Demokracja.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję pani poseł.
Głos ma pan poseł Józef Hermanowicz, Chrześcijańska Demokracja.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Piotr Czarnecki, ˝Solidarność Pracy˝.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Lista mówców przemawiających w imieniu klubów została wyczerpana.
Przystępujemy do wysłuchania wystąpień indywidualnych.
Proszę o zabranie głosu pana posła Janusza Szymańskiego, nie zrzeszony. Następnym mówcą będzie pan poseł Herbert Szafraniec, Kongres Liberalno-Demokratyczny.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Herbert Szafraniec, Klub Liberalno-Demokratyczny. Następnym mówcą będzie pan poseł Jerzy Jaskiernia, Sojusz Lewicy Demokratycznej.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Jerzy Jaskiernia, Sojusz Lewicy Demokratycznej.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę jeszcze wysłuchać komunikatów.
Wicemarszałek Henryk Bąk:
Dziękuję.
Zarządzam przerwę do godz. 17.45.
(Przerwa w posiedzeniu od godz.17 min 10 do godz. 17 min 47)
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Wznawiam obrady.
Kontynuujemy dyskusję nad sprawozdaniem Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich o projekcie uchwały - regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Jako kolejny mówca głos zabierze pan poseł Janusz Szymański. (Głosy z sali: Pastuszewski.)
Przepraszam, głos zabierze pan poseł Stefan Pastuszewski z Chrześcijańskiej Demokracji.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze pan poseł Marek Borowski z Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Przygotuje się pani poseł Olga Krzyżanowska.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos oddaję pani Oldze Krzyżanowskiej z Unii Demokratycznej. Przygotuje się pan poseł Andrzej Wielowieyski.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję pani poseł.
Przyjmuję do wiadomości krytykę propozycji Prezydium Sejmu. Na nasze usprawiedliwienie chcę tylko powiedzieć, że uważaliśmy, iż będzie to prostszy zabieg, natomiast kiedy wzięliśmy się do pracy, to okazało się, że wymaga ona więcej nakładu, jest wiele poprawek i stąd to opóźnienie, ale dziękuję bardzo za słowa słusznej krytyki.
Głos ma pan poseł Andrzej Wielowieyski z Unii Demokratycznej. Przygotuje się pan poseł Andrzej Rychlik.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze pan poseł Andrzej Rychlik, nie zrzeszony. Przygotuje się pan poseł Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz z KPN.
Proszę.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję.
Chciałbym tylko w związku z pana wypowiedzią przypomnieć, że poselski projekt uchwały o powołaniu stałej Komisji Nauki, Informatyki i Technologii, tj. druk nr 324, Prezydium Sejmu przekazało do Komisji Edukacji, Nauki i Postępu Technicznego oraz Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Dotychczas komisje nie przedstawiły nam swojego stanowiska w tej sprawie. Wydaje mi się, że pan poseł powinien dążyć do przekonania o swoich racjach raczej członków tych komisji.
Głos zabierze pan poseł Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz z Konfederacji Polski Niepodległej. Przygotuje się pan poseł Marcin Przybyłowicz.
Poseł Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze pan poseł Marcin Przybyłowicz z Porozumienia Centrum. Przygotuje się pan poseł Władysław Adamski.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze pan poseł Władysław Adamski z Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Przygotuje się pan poseł Tadeusz Biliński.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję.
Głos zabierze pan poseł Tadeusz Biliński z Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Przygotuje się pan poseł Zygmunt Mogiła-Lisowski.
Proszę bardzo, panie pośle.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze pan poseł Zygmunt Mogiła-Lisowski, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (Głosy z sali: Nie ma.)
Nie ma pana posła? (Głosy z sali: Jest.)
Jest pan poseł, proszę bardzo. Przygotuje się pan poseł Feliks Pieczka.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Feliks Bronisław Pieczka ze Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Przygotuje się pan poseł Jacek Kurczewski.
Poseł Feliks Bronisław Pieczka
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję bardzo.
Oczywiście wniosek pana posła zostanie przekazany komisji.
Głos ma pan poseł Jacek Kurczewski, Klub Liberalno-Demokratyczny. Przygotuje się pan poseł Kazimierz Barczyk.
Proszę bardzo, panie pośle.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Głos zabierze poseł Kazimierz Barczyk z Ruchu dla Rzeczypospolitej.
Nie ma pana posła Barczyka. (Głos z sali: Jest.) Jest pan poseł.
Proszę bardzo.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję bardzo.
Chciałbym tylko wyjaśnić, a właściwie przypomnieć, że poza stałymi pracownikami, prawnikami Sejmu, dysponujemy bardzo bogatą listą konsultantów prawnych z różnych dziedzin, zgłoszonych także przez dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej: specjalistów adwokatów, wieloletnich ekspertów z różnych dziedzin. Tak więc z tą pomocą prawną chyba nie jest tak źle, jak pan poseł przedstawiał, ale oczywiście...
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Nie jest aż tak źle, powiedziełem. Ale, oczywiście, weźmiemy te spostrzeżenia pod uwagę.
Głos ma pan poseł Antoni Dzierżyński ze Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Przygotuje się pan poseł Marek Markiewicz.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Przyjemnie słuchać, kiedy ktoś z taką sympatią mówi o swojej komisji.
Głos ma pan poseł Marek Markiewicz z klubu ˝Solidarność˝. Przygotuje się pan poseł Henryk Wujec.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję panu posłowi.
Listę mówców zamyka pan poseł Henryk Wujec, któremu oddaję w tej chwili głos.
Proszę bardzo.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję.
Jeszcze pan poseł Janusz Choiński z drobnym suplementem do swojej wypowiedzi i to będzie koniec debaty.
Proszę bardzo, panie pośle.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Bardzo przepraszam, ale udzieliłem panu głosu w celu drobnego sprecyzowania stanowiska. Pan poseł występował w imieniu klubu; tak nie można, aby pan w imieniu klubu wygłaszał jedno przemówienie, a potem w imieniu własnym drugie. (Oklaski)
(Poseł Janusz Choiński: Jeszcze jedno zdanie.)
Zgodziłem się na krótką wypowiedź w ważnej kwestii, natomiast proszę nie przedłużać wystąpienia.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Dziękuję bardzo.
Zamykam debatę.
W imieniu Prezydium Sejmu serdecznie dziękuję państwu za żywe zainteresowanie tą problematyką i za bardzo cenne uwagi. Jest to oczywiście nasz wspólny interes, a Prezydium Sejmu jest szczególnie zainteresowane, aby to nasze sejmowe prawo było jak najlepsze.
Ponieważ są pewne kontrowersje co do dalszego losu projektu naszego regulaminu, w stosownej chwili rozstrzygniemy je w głosowaniu.
W tej chwili proszę o wysłuchanie komunikatów.
Wicemarszałek Andrzej Kern:
Zarządzam przerwę do godz. 20.15.
(Przerwa w posiedzeniu od godz.19 min 45 do godz. 20 min 22)
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Wznawiam obrady.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 2 porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw o zmianie ustawy Prawo spółdzielcze o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości oraz ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych ustaw. Odpowiednie druki (nr 327 i 376) zostały paniom i panom posłom doręczone.
Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana posła Janusza Maćkowiaka.
Bardzo proszę, panie pośle.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Prezydium Sejmu na podstawie art. 74a ust. 1 tymczasowego regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, proponuje ustalenie w debacie nad tym punktem porządku dziennego podziału czasu pomiędzy poszczególne kluby poselskie proporcjonalnie do ich wielkości, przewidzianego dla debaty krótkiej, to jest w granicach od 3 do 25 minut, oraz określenie wystąpień posłów nie zrzeszonych na 3 minuty.
Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął.
Sprzeciwu nie słyszę.
Przechodzimy do debaty.
Otwieram dyskusję.
Zaczniemy od wystąpień klubowych. Jako pierwsza zabierze głos pani poseł Maria Zajączkowska z Klubu Parlamentarnego Unia Demokratyczna. Do głosu przygotuje się pan poseł Marek Mazurkiewicz.
Proszę bardzo panią poseł.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję pani poseł.
Głos zabierze pan poseł Marek Mazurkiewicz w imieniu Klubu Parlamentarnego Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Do zabrania głosu przygotuje się pan poseł Stanisław Kalemba.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę o zabranie głosu w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pana posła Stanisława Kalembę. Do głosu przygotuje się pan poseł Henryk Klata.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Głos w imieniu Klubu Parlamentarnego Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego zabierze pan poseł Henryk Klata. O przygotowanie się do zabrania głosu proszę pana posła Kazimierza Wilka.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Pan poseł Kazimierz Wilk zabierze głos w imieniu Klubu Parlamentarnego Konfederacji Polski Niepodległej. Do zabrania głosu przygotuje się pan poseł Andrzej Raj.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Pan poseł Andrzej Raj zabierze głos w imieniu Klubu Liberalno-Demokratycznego. Do głosu przygotuje się jako następny pan poseł Tadeusz Górczyk.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Głos ma pan poseł Tadeusz Górczyk w imieniu Parlamentarnego Klubu Porozumienia Centrum. Jako następny przygotuje się do zabrania głosu pan poseł Stefan Król.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Chciałbym bardzo prosić wszystkich panów posłów, którzy zgłosili poprawki, żeby przekazali je panu posłowi sprawozdawcy. Najlepiej byłoby, gdybyśmy dziś zakończyli dyskusję i gdyby pan poseł sprawozdawca mógł spotkać się na chwilę z posłami, którzy zgłosili poprawki. Chodzi o to, żebyśmy mogli uściślić brzmienie poprawek przed przystąpieniem do głosowania, które z pewnością odbędzie się jutro.
Proszę o zabranie głosu pana posła Stefana Króla z Klubu Parlamentarnego ˝Porozumienie Ludowe˝. Do zabrania głosu przygotuje się pan poseł Zbigniew Lech.
Proszę bardzo, panie pośle.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Trzeba przywrócić właściwą kolejność, jeśli chodzi o wystąpienia w imieniu klubów. Głos zabierze pan poseł Tadeusz Lewandowski z Klubu Parlamentarnego NSZZ ˝Solidarność˝, a po nim pan poseł Zbigniew Lech.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa Lecha ze Stronnictwa Ludowo-Chrześcijańskiego. Przygotuje się pan poseł Tadeusz Lasocki - będzie to ostatnie wystąpienie klubowe.
Proszę bardzo, panie pośle.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Udzielam głosu panu posłowi Tadeuszowi Lasockiemu, który wystąpi w imieniu Klubu Poselskiego ˝Chrześcijańska Demokracja˝.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Dziękuję panu posłowi.
Zakończyliśmy wystąpienia klubowe, pozostały jeszcze wystąpienia indywidualne. Sądziłem optymistycznie, że dziś uda się zakończyć tę dyskusję, ale ponieważ wyznaczone są posiedzenia komisji, więc myślę, że jednak będziemy się trzymać harmonogramu, zgodnie z którym przewidywaliśmy zakończenie pracy ok. godz. 22. Zanim ogłoszę przerwę, proszę pana posła sekretarza o komunikaty.
Wicemarszałek Jacek Kurczewski:
Rozumiem, że ogłoszenia o zebraniach innych komisji zostały podane wcześniej .
Ogłaszam przerwę do jutra do godz. 9.
(Przerwa w posiedzeniu o godz. 22 min 10 )